دانلود مقاله اصول و طراحي سيستم انبارداری

 

 

تعريف و اصطلاحات:

1-تعريف مال

چيزي كه قابل تملك، مبادله و ارزش باشد اصطلاحاً مال گفته مي شود. به

موجب آيين نامه اموال دولتي :(كليه اموالي نه در تصرف مالكانه وزارتخانه

يا مؤسسه دولتي بوده يا به نحوي ازآنجا به تصرف مالكانه انها درآيد ، به

عنوان اموال دولتي محسوب مي شود.)

2-اموال غير منقول

اموالي كه غير قابل حمل و انتقال باشد، به نحوي كه حمل و جابجايي آن

موجب خرابي آن مال گردد اموال غير منقول ناميده مي شود.

3-اموال منقول

اموالي كه نقل آن از محلي به محل ديگر بدون اينكه لطمه اي به آن وارد شود

امكان پذير باشد در رديف اموال منقول قرار مي گيرد.

به موجب همين آيين نامه اموال اموال منقول به دو دسته تقسيم مي شود:

الف-اموال مصرفي:شامل اموالي است كه بر اثر استفاده جزيي يا كلي از بين

مي روند مانند مواد مصرفي،خوردني و...

ب-اموال غير مصرفي: شامل اموالي است كه بدون تغيير محسوس و از دست

دادن مشخصات اصلي بتوان آن را مكرر مورد استفاده قرار داد.

اموالي كه به علت كمي قيمت ارزش نگهداري حساب اموالي نداشته باشد،مانند

مصالح و لوازم يدكي اتومبيل در رديف اموال (در حكم مصرفي) محسوب

ميشود. اموال در حكم مصرفي اغلب با اموال ديگرغير از خود مورد استفاده

قرار مي گيرند.مانند لوازم يدكي.

طبق قانون محاسبات عمومي كشور محل نگاهداري اسناد اموال دولتي اداره

كل اموال دولتي وزارت امور اقتصادي و دارايي مي باشد و كليه عمليات

مربوط به ثبت اموال دولت طبق آيين نامه اموال دولتي به اجرا گذارده ميشود.

طبق اين آيين نامه اموال مربوط به دولت به چهار طبقه تقسيم مي شود.

4-ذيحساب و وظايف آن

ذيحساب مأموري است كه به موجب حكم وزارت امور اقتصادي و دارايي به

منظور اعمال نظارت و تأمين هماهنگي لازم در اجراي مقررات مالي و

محاسباتي در وزارتخانه يا مؤسسه و شركتهاي دولتي و دستگاههاي اجرايي

محلي و مؤسسات و نهادهاي عمومي غير دولتي به اين سمت محسوب ميشود.

اهم وظايف ذيحساب در ارتباط با اموال به شرح زير است:

- نظارت بر امور مالي و محاسباتي و نگاهداري و تنظيم حسابها طبق قانون

و ظوابط و مقررات مربوط و صحت و سلامت آنها

- نظارت بر حفظ اسناد و دفاتر مالي

- نگاهداري حساب اموال دولتي و نظارت بر اموال مذكور

5-جمعدار اموال و وظايف آن

به موجب ماده 34 قانون محاسبات عمومي مصوب شهريور ماه 1366

اصطلاح «جمعدار» به امين اموال تغيير نام پيدا كرده است طبق اين قانون امين

اموال مأموري است كه از بين مستخدمين واجد صلاحيت و امانت دار با حكم

وزارتخانه يا مؤسسه مربوط به اين سمت منصوب مي گردد و مسئوليت حراست

و تحويل و تنظيم حسابهاي اموالي و اوراقي كه در حكم وجه نقد است وكالاهاي

تحت ابواب جمعي به عهده او واگذار مي شود.

اهم وظايف امين اموال به شرح زير است:

- اختصاص شماره برچسب به اموال غير مصرفي

- تنظيم و نگاهداري حساب اموال صورتحساب اموال رسيده و فرستاده

- ثبت مشخصات اموال در دفاتر مربوط

- صورت برداري از اموال هر اطاق و تحويل آن مسئول واحد مربوط

6-بودجه و اعتبار

بودجه كل كشور برنامه مالي دولت براي يك سال مالي است كه در آ

درآمدها و ساير منابع اعتبارو برآورد هزينه ها پيش بيني مي شود وبه هدفهاي

دولت در اجراي برنامه هاي مالي تحقق مي بخشد .بودجه هر سازمان نيز شامل

پيش بيني درآمدها و هزينه هاي مربوط به يك سال مالي آن سازمان است و از

سه قسمت به شرح زير تشكيل مي شود :

-بودجه عمومي دولت

-بودجه شركتها دولتي و بانكها

-بودجه مؤسساتي كه تحت عنواني غيرازعناوين فوق دربودجه كل كشورمنظورمي شود

اعتبار عبارت از مبلغي است كه براي مصرف يا مصارف معين به منظور نيل

به اهداف و اجراي برنامه ها به تصويب مي رسد

7-پيش پرداخت و علي الحساب

پيش پرداخت عبارت است از پرداختي كه از محل اعتبار مربوط طبق احكام و

مقررات و قراردادها پيش از انجام تعهد صورت مي گيرد

علي الحساب عبارت است ازپرداختي كه به منظوراداي قسمتي ازتعهد با رعايت

مقررات صورت مي گيرد .

8-تنخواه گردان پرداخت

به موجب ماده 27 محاسبات عمومي مصوب 1/6/1366 تنخواه گردان عبارت

است از وجهي كه از محل تنخواه گردان حسابداري از طرف ذيحساب پس از

تأييد وزير يا رئيس مؤسس و يا مقامات مجاز از طرف آنها براي انجام پاره اي

هزينه ها دراختيار واحدها ويا مأموريني كه به موجب اين قانون وآيين نامه هاي

اجرايي آن مجاز به دريافت تنخواه گردان هستند قرار مي گيرد .

9-كارپرداز و وظايف آن

كارپرداز مأموري است كه از بين مستخدمين واجد صلاحيت دستگاه زيربط به

اين سمت منصوب مي شود و نسبت به خريد و تدارك كالا و خدمات مورد نياز

طبق دستور مقامات مجاز با رعايت مقررات اقدام مي كند.

10-انواع خريدها

1/10-خريدهاي برنامه ريزي شده

اين نوع خريدها معمولاًدرآغاز هرسال براساس برنامه هاي پيش بيني شده انجام

مي شود .در واحدهاي توليدي و صنعتي برنامه خريد بر اساس ميزان توليد و با

همكاري واحد كارپردازي يا تداركات ،امور مالي ،دفتر طرح وبرنامه و توليد و

ساير واحد هاي مرتبط تدوين مي گردد.

در مؤسسات غيرانتفاعي مانند وزارتخانه و مؤسسات خدماتي برنامه ي خريد

شامل كالاهاي اساسي مي باشد كه با وظايف مستمر ودائمي مؤسسه ارتباط دارد

در خريدهاي برنامه ريزي شده مراحل زير طي ميشود:

-درخواست كننده كالا با تكميل فرم اعلام نيازمنديها احتياجات خود را به واحد

سفارشات يا واحد تداركات اعلام مي دارد.

فرم مذبور پس از تأييد موجودي انبار با مراجعه به كاردكس انبار و تأييد

انباردار درپرونده مربوط به اعلام نيازمنديها درواحد سفارشات يا واحد تداركات

بايگاني مي گردد وبا توجه به الويتها نسبت به تنظيم برنامه خريداقدام به سفارش

آن مي شود. فرم اعلام نيازمنديها در سه نسخه تهيه و به شرح زير توزيع و

نگهداري مي شود :

نسخه اول ودوم درپرونده اعلام نيازمنديهاجهت اقدام درواحدسفارشات نگهداري

مي شود

نسخه سوم به بايگاني واحد در خواست كننده ارسال مي گردد.

پس از انجام سفارش نسخه دوم نيز جهت اطلاع از جريان سفارش به واحد

درخواست كننده ارسال مي گردد.

فرم اعلام نيازمنديها   شماره: تاريخ:   نام واحد در خواست كننده:   تاريخ درخواست: كد واحد درخواست كننده: كد مركز هزينه:
رديف	شرح و مشخصات جنس	واحد	شماره فني	مقدار تصويب شده	مقدار درخواست شده	تحويل مستقيم	تحويل به انبار		اموالي	ساير اطلاعات
واحد درخواست كننده: نام وامضاء:		تأييد كننده:   نام وامضاء:		واحد سفارشات يا خريد نام وامضاء:		انبار:   نام وامضاء:		مسئول اموال: نام وامضاء:			نسخه اول: مخصوص سفارشات

فرم اعلام نيازمنديها

نسخه اول:واحد سفارشات

نسخه دوم:پرونده اعلام نيازمنديها

نسخه سوم:درخواست كننده

2/10 –خريدهاي موردي يا اضطراري

اين خريدها براساس درخواست واحدها وطي تشريفات خاصي صورت مي گيرد

معمولاً اين نوع خريدها برحسب درخواست واحدهاي مصرف كننده ي كالاهايي

كه لزوم تهيه آنها نيازي به برنامه ي سالانه نداردانجام مي گيرداين نوع خريدها

از محل تنخواه گردان صورت مي گيرد .

معمولاً كالاهاي خريداري شده از محل تنخواه گردان تحويل انبار نمي شود و بر

اساس تأييد دريافت كننده ي جنس انباردار مبادرت به صدور قبض و حواله انبار

نموده و مراتب در كارتها و يا دفاتر انبار ثبت مي شود .

3/ 10-خريد به صورت متمركز

در صورتي كه يك واحد سازماني به نام كارپردازي يا تداركات كل،مسئول تهيه

و تدارك وارائه خدمات دركل سازمان باشد به اين نظام تمركزخريد گفته ميشود

اگرسازماني آمادگي كامل از نظرامكانات مادي ونيروي انساني لازم داشته باشد

،اعمال سياست تمركز اداري مزاياي زير خواهد بود:

-خريدهاي مكررتوسط مأمورين خريد،شرايط خريد را سهل تروآنها را به بازار

خريد آماده تر و آشناتر مي سازد.

-خريد به صورت متمركز ،موجب صرفه جويي در نيروي انساني مي گردد.

-كنترل موجودي در سيستم متمركز بهتر و سريعتر انجام مي شود.

-سفارش كالا در مواقع مناسب انجام مي گردد.

-برنامه ريزي و تأمين اعتبار خريد با سهولت صورت مي گردد.

4/10-خريد به صورت غير متمركز

در نظام غير متمركز خريد ،هر واحد سازماني ،با داشتن اختيارات لازم نسبت

به خريد و لوازم مورد نياز خود اقدام مي كند.اين نظام داراي مزاياي زير است:

-تهيه ي كالاهاي اختصاصي و فني با همكاري واحد ذينفع بهتر و صحيحترانجام

مي شود.

-خريد با نيازمنديهاي واقعي هر واحد منطبق مي گردد.

لازم به يادآوري است كه انتخاب يكي از دو نظام مذكور با خط مشي و سياست

مديريت هر سازمان و به وظايف آن سازمان ارتباط دارد.

11-انواع خريدها از نظر قيمت

به موجب قانون محاسبات عمومي مصوب6 /11/1362 نصب و نحوه انجام

معاملات با رعايت صرفه و صلاح دولت به شرح زير مي باشد:

1/11-خريدهاي جزئي

مبلغ اين نوع خريدها نبايد از 300000 ريال تجاوز نمايد.اين نوع معاملات بايد

به كمترين بهاي ممكن وتشخيص ومسئوليت كارپرداز و مأمور خريدانجام گيرد.

2/11-خريدهاي متوسط

مبلغ خريدهاي متوسط از 300000ريال تا 5000000ريال تعيين شده است.اين

نوع معاملات بايد به كمترين بهاي ممكن و به تشخيص و مسئوليت كارپرداز و

مسئول واحد تداركات و تأييد وزير يا بالاترين مقام دستگاه اجرايي در مركزويا

استان و يا مقامات مجاز از طرف آنها انجتم گيرد.

3/11-خريدهاي عمده

خريدهاي عمده خريدهايي هستند كه مبلغ مورد معامله از5000000ريال به بالا

باشد . معاملات عمده با انتشار آگهي مناقصه ي عمومي و يا ارسال دعوتنامه

(مناقصه ي محدود) و به تشخيص وزير يا بالاترين مقام دستگاه اجرايي و يا

مقامات مجاز از طرف آنها انجام مي شود.

لازم به يادآوري است كه در بخشهاي توليدي و صنعتي مبالغ فوق الذكر مورد

توجه قرار داده نمي شود و هر سازماني سقف مشخصي براي خريد هاي خود

منظور كرده است.

12-اصول تداركات

هدف مديريت تداركات كاهش هزينه و بهينه سازي سيستم و استفاده از روش

سيستماتيك در امور تدارك كالا مي باشد.

در راستاي نيل به اهداف به نكاتي چند در مورد سيستم روش سيستماتيك و

موارد استفاده از آن اشاره مي شود.

- ميزان حداكثر موجودي

ميزان حداكثرموجودي مقداري است كه موجودي انبار نبايد از آن مقدار درانبار

تجاوز نمايد. فرمول ميزان تعيين حداكثر عبارت است از:

(حداقل مدت تحويل×حداقل مصرف روزانه)-سفارش جديد+نقطه سفارش=ميزان حداكثر موجودي

53- متوسط موجودي

متوسط موجودي مقداري است كه نشانگرمتوسط كالاي موجود درانبار مي باشد

و با فرمولي ساده بدست مي آيد:

حداكثر موجودي+حداقل موجودي

متوسط موجودي =

2

لازم به يادآوري است كه نقطه وميزان سفارش در كارتكس انبار ثبت مي گردد.

انباردار در موقع تحويل جنس به متقاضي با توجه به اطلاعات مندرج در كارت

چنانچه جمع دو رقم موجودي كالا و كل سفارش برابر باشد دراين صورت ملزم

به صدور دستور خرسد به واحد سفارشات مي باشد.

54- شرح مراحل انجام سفارش از طريق انبار

در آغازهرسال،انباردارفهرستي ازمصرف هريك ازكالاها با استفاده ازكاردكس

انبار تهيه مي نمايد.در فهرست مذبور اطلاعات زير بايد منعكس گردد:

1- شماره كالا ** 2- نام ومشخصات كالا ** 3- مصرف يك سال

1- قيمت واحد ** 5- ارزش ريالي كالا ** 6- پيش بيني مصرف سال جاري

7- ذخيره ي احتياطي ** 8- نقطه وميزان سفارش

قسمتي از ستونهاي فرم توسط حسابداري،قسمت تداركات و سفارشها با توجه به

اطلاعات به دست آمده از مصرف كننده كالا نوشته ميشود وسپس واحد تداركات

به استناد فرم درخواست خريد،اقدام به سفارش خريد مي نمايد . بدون ترديد در

 

سفارش كالا به پرونده مشخصات مواد و ملزومات و فهرست فروشندگان توجه

 

خواهد داشت.

55- تعيين بهاي موجوديهاي انبار

تعيين بهاي اجناس به خصوص درمؤسسات توليدي وانتفاعي داراي ارزش ويژه

است ، به طور كلي تمام هزينه هاي مربوط به ورود جنس به انبار تا مرحله ي

صدور آن از انبار در رديف عوامل متشكل قيمت تمام شده كالا مي باشد كه از

وظايف حسابداري صنعتي محسوب مي شود. روشهاي مختلفي براي تعيين بهاي

موجوديهاي انبار به كار برده مي شود كه مهمترين آنها عبارتند از:

1- روش بهاي تمام شده واقعي

2- بهاي تمام شده يا قيمت هر كدام كه كمتر است

3- بهاي معادل بازار

 

4- قيمت فروش

1/55- روش بهاي تمام شده واقعي

تعيين بهاي تمام شده واقعي از چهار طريق صورت مي گيرد:

 

1- روش ميانگين متحرك قيمتها

 

2- روش ميانگين وزني

 

3- روش اولين صادره از اولين وارده ( فايفو)

4- روش اولين صادره از آخرين وارده (لايفو)

2/55- روش ميانگين متحرك قيمتها

در اين ،روش نرخ موجودي انبار با محاسبه نرخ هرجنس جديد كه به انبار وارد

ميشود تعيين ميگردد بدين ترتيب كه هرجنس وارد شده كه با نرخ خاصي صورت

مي گيرد،بر نرخ جنس موجود در انبار اثر مستقيم دارد.

با توجه به نكات فوق در هر بار ورود جنس به انبار ميانگين قيمت جديد جنس

محاسبه مي شود به عنوان مثال:

تعداد يا مقدار بهاي واحد بهاي كل ميانگين

موجودي انبار 2000 40 80000 40

خريد1 6000 42 252000 50/41

بنابر توضيحات فوق محاسبه ميانگين ساير قيمتهاي موجوديهاي فوق عبارت

خواهد بود از : با خريد1: 5/41 = 8000 / 252000 +80000

3/55- روش ميانگين وزني

دفعات خريد تعداد كالا يا جنس نوع كالا قيمت هر واحد قيمت كل

موجودي اول دوره 100 ميز تحرير 2000 ريال 200000 ريال

دفعه اول 100 ميز تحرير 2000 ريال 200000 ريال

دفعه دوم 200 ميز تحرير 2500 ريال 500000 ريال

دفعه سوم 160 ميز تحرير 2600 ريال 416000 ريال

جمع 560 جمع 1316000 ريال

چنانچه مبلغ كل خريد را برتعداد كالا تقسيم كنيم،ميانگين خريد بدست خواهد آمد.

در اين فرمول

X = ميانگين خريد؛** C= مبلغ كل خريد؛** N= تعداد كل كالاي خريداري شده

2350= 560 : 1316000بنابراين قيمت متوسط هرعدد ميزتحرير2350 ريال

بدست مي آيد وحال اگر از 460 ميز100عدد درانبارمانده باشد،ارزش موجودي

ميز تحرير در انبار 2350 خواهد بود .

4/55- روش اولين صادره از اولين وارده يا فايفو

در اين روش فرض بر اين است كه كالاي خريداري شده به ترتيب كالاهايي كه

زودتر خريداري شده است ،زودتر به فروش برسد. بنابراين روش موجودي آخر

سال در انبار از اجناسي تشكيل شده است كه تاريخ خريد آن از همه ديرتر است

نحوه ي محاسبه ارزش موجودي انباردر اين روش به طريق زيرمحاسبه ميشو

تاريخ خريد تعداد نوع كالا قيمت هر قلم كالا قيمت كل

5/5/73 100عدد ميز تحرير 2000 200000ريال

7/7/73 200 عدد ميز تحرير 2500 500000 ريال

1/11/73 160 عدد ميز تحرير 2600 416000 ريال

جمع 460 عدد جمع 1116000 ريال

طبق محاسبه فوق چنانچه 240 ميز از مجموع 460 در انبار باقي مانده باشد،

ارزش موجودي ميز به شرح زير خواهد بود :

416000=2600×160 **** 200000=2500×80

ارزش موجودي 616000=200000+416000

5/55- روش اولين صادره از آخرين وارده يا لايفو

برخلاف روش فايفو كه فروش كالا ازآخرين خريدها انجام مي شود،دراين روش

ارزش موجودي آخر سال متشكل ازاقلامي است كه زودترازهمه نسبت به خريد

آن اقدام مي گردد .

به طورمثال درصورتي كه اولين قلم خريد 100عدد صندلي و به ارزش هر كدام

2500 ريال باشد و فقط همين مقدار يعني 100عدد صندلي در انبار موجود باشد

بنابراين ارزش موجودي صندلي در انبار عبارت خواهد بود از :

250000=100×2500 ريال

6/55- روش بهاي تمام شده با قيمت بازار هركدام كه كمتراست

در اين روش فرض بر اين است كه اگر قيمت مواد در بازار كاهش يابد قيمت

كالاهاي توليدي نيزتغيير پيدا مي نمايد. دراين روش تفاوت قيمت و زيان حاصل

 

فهرست منابع و مأخذ :

اصول كارپردازي وانبارداري نوشته منوچهراميرشاهي

بازاريابي جزوه درسي آقاي احمد روستا

طراحي سيستم اطلاعاتي درواحدهاي صنعتي دانشگاه صنعتي شريف

اصول فنون و مذاكره ،ترجمه دكتر مسعود حيدري

جزوه انبار داري و كنترل موجودي ،سازمان مديريت صنعتي

 

 

تعداد صفحات:105

متن کامل را می توانید دانلود نمائید چون فقط تکه هایی از متن در این صفحه درج شده (به طور نمونه) و ممکن است به دلیل انتقال به صفحه وب بعضی کلمات و جداول و اشکال پراکنده شده یا در صفحه قرار نگرفته باشد که در فایل دانلودی متن کامل و بدون پراکندگی با فرمت وردwordکه قابل ویرایش و کپی کردن می باشند موجود است.