دانلود مقاله خصوصيات حسابداري شهـرداري ها

 

 

فهرست مطالب

فصل اول صفحه

خصوصيات حسابداري شهرداري ............................................................................ 1

روش حسابداري ..................................................................................................... 1

روش نگهداري حسابها............................................................................................ 2

بودجه ..................................................................................................................... 3

تهيه وتنظيم بودجه ................................................................................................... 3

فصل دوم

تعاريف ................................................................................................................... 7

حسابهاي عمومي (بامانده بدهكار)............................................................................ 8

حسابهاي عمومي (بامانده بستانكار)........................................................................... 8

بستانكاران ............................................................................................................... 9

بانك /صندوق ........................................................................................................ 9

پيش پرداخت وعلي الحساب .................................................................................. 11

تنخواه گردان ......................................................................................................... 13

تامين اعتبار.............................................................................................................. 21

فصل سوم

طبقه بندي عمليات .................................................................................................. 24

طبقه بندي هزينه ها.................................................................................................. 26

انواع درآمد............................................................................................................ 28

وام دريافتي وسايرمنايع اعتبار.................................................................................. 29

استقراض ازيك حساب براي استفاده درحساب ديگر............................................. 31

سپرده هاووجوه اماني ............................................................................................ 33

فصل چهارم

دارائيهاي جاري ................................................................................................... 37

دارائيهاي ثابت .................................................................................................. 38

عمليات مربوط به خريد دارائي ثابت ................................................................. 42

فروش .زائل كردن .حذف دارائي ثابت ............................................................. 44

مشاركت ياسرمايه گذاري دربخش خصوصي وعمومي ..................................... 45

بدهي هاي جاري ............................................................................................... 46

فصل پنجم

عمليات مربوط به بستن حسابها درشهرداريها....................................................... 50

بستن حساب تنخواه گردان پرداخت .................................................................. 50

بستن حساب تنخواه گردان حسابداري .............................................................. 53

تعديلات يا اصلاحات ....................................................................................... 55

بستن حسابهاي اعتباري (بودجه اي )................................................................... 57

بستن حسابهاي موقت ........................................................................................ 58

گزارشها وصورت حسابهاي مالي ........................................................................... 60

صورتحساب مازاد.............................................................................................. 64

ترازنامه ............................................................................................................. 65

صورت پيش بيني وضعيت صندوق وبانك ......................................................... 70

فصـل اول

خصوصيات حسابداري شهـرداري ها

حسـابداري شهـرداريها در مقام مقايسـه با حسـابداري بازرگاني جزئي از حسابداري دولتي ميبـاشدوكلـيه خصوصيـات قائل شده در كتـب و منابـع مخـتلف حسـابـداري دولتي در مورد حسابداري شهـرداريها نيز صـادق است ولي حسـابداري شهرداريهـا در مقايسـه با حسـابداري دولتـي دارايويژگي خاص ميباشد . دستگاه هاي اجرائي دولتي كه اعتبار بودجه برنامه اي آنان از محـل اعتبار كل كشور تأمين و پرداخت ميگردد ايجاد كننده تعهدات و پرداخت كنندة هزينـه هاي انجـام شـده خـواهنـد بود و هزينـه هاي انجـام شده را در دفاتر خود ثبت مينمايد و درآمد دولت در دستـگاه ديگـري متمـركـز ميگـردد. در صورتيكـه در شهـرداريها حسابداري درآمـد و هزينـه در يك واحد مالـي مجتـمع و در دفـاتر منعـكس خواهـد شد و ميتـوان حسـاب هاي درآمد شهـرداري را توأم يـا غيـرمتمـركز و به طور جداگانه عمل نمـود.

 

1- روش حسـابداري

از نقطه نظـر مباني ثبت فعاليت هاي مالي روش حسـابداري در شهرداريها روش نقدي خواهد بود« بدين معني كه درآمـد از جمع اقـلام وصـول شده تا پايان سـال مالـي و نيز هزينـه از جمع اقلام پرداخـت شده تا پايان دوره عمـل بودجه كه 15 ارديبهشـت سـال بعـد ميباشد تشكيل ميشـود»

در مـورد درآمد هائيكه عملاًبرگ تشخيص و يا پيش آگهي صادر ميشود و يا دين مـودي نسبت به آنها تحقـق پيدا ميكنـد حسابهاي انتظامي تشكيل و در آنها ثبـت ميگـرددتا اقـلامي از درآمـد هاي مـذكور كه در طول سال مالي به حيطه وصول درنيامده اســت عند اللزوم در پيش بيني درآمدهاي بودجـه سال بعـد منظـور شود.

در مورد هـزينـه هاي آن قسـمت كه در طول سال مالي تحقق يافته ولي پرداخت آن تا پايـان دوره عمـل بودجـه صـورت نگـرفته اسـت در حساب ديـوان شهرداري منظـور ميگردد تا از محل اعتباراتي كه در بودجـه بعنـوان پرداخـت ديوان پايـدارو به تصـويب ميرسـد و پرداخـت شـود.

جمـع اقـلام درآمدهاي وصـول نشده تا پايان سـال مالـي نسـبت به هر يك از منـابع درآمـد و هـزينـه هـاي تحقــق يافته پرداخت نشده تا پايان دورة عمل بودجه بايد درگزارش وضـع مالي سـالانه كه همـراه با تفـريغ بودجه جهت رسدگي و تصويب انجمـن تسليم ميگردد درج و صورت هاي ريز اقـلام مذكور زمينه گـزارش فوق الذكـر شـود.

1- روش نگهـداري حسـاب

روش نگهــداري حساب هاي شهرداري طبق مادة 43 آئين نامة شهرداري بايد مترادف يا دوبل باشـد. براي اينكـه روش حسـابداري شهرداريهاي كشـور متحد الشكل باشد تا تنظيـم آمارهاي سالانه از درآمد و هزينه ها و دارايي و بدهي شهرداريها و تجزيه تحليـل آنها را توسط وزارت كشور امكان پذير سازد. كليه شهرداريها بايد سرفصـل حساب هـاي درآمـد و هزينـه و ساير حسابهاي مربوط را بر اسـاس مقـررات اين دستورالعمل و ساير

دستورالعمل هاي مالي شهرداريها كه توسط وزارت كشور ابلاغ شده يا ميشود تنظيم و از فرم هاي مقـرر در اين دستورالعمل استفاده نمايند.

2- حسـاب اختصـاصـي

براي فعاليت هائيـكه جنبة اختصـاصي دارد« يعنـي تمـام ياقسـمتي از هزينة هاي آن از محـل درآمـدهاي حاصل از همـان فعاليت يا برنامه و وظيفه تامين و پرداخت ميشود يا درآمد خــاص براي آن اختصـاص داده ميشـود بايـد در هـر مورد حسـاب هاي جداگانه تنظـيم گــردد». مـلاك تشـخيص فعـاليت هـاي اختصـاصي در هر شهـرداري بودجـة

شهرداري خواهد بود كه براي هر يك از فعاليت هاي اختصاصي طبـق دستورالعمـل مربوط يك بودجه اختصـاصي تنظـيم و به تصويب ميرسد. در موارديكه شهـرداري داراي فعاليت اختصاصي و حساب اختصاصي بـراي هر فعاليـت باشد در استقـراض از يك حسـاب براي استفاده در حساب ديگــر بايد مقررات ماده 39 آئين شهرداريها رعايـت شــود.

بـودجـه

« بودجه كل كشور برنامه مالي دولت است كه براي يكسال مالي تهيه و حاوي پيش بيني درآمدها و سـاير منابع تأمين اعتبار و برآورد هزينـة ها براي انجام عملـياتي كه منجر به وصول هدف مالي دولـت ميشــود»

بودجـه از زمان شـروع تا خاتمه داراي چـهار مرحلـه به شـرح زير است :

ـ مرحله تهية و تنظيم بودجه

ـ مرحلـه تصـويب بودجه

ـ مرحلـه تفريغ بودجه

ـ مرحله اجراي بودجه

تهيـه و تنظيـم بودجه

شهرداي مكلف است منتهـي تا روز آخرديماه بودجه ساليـانه خود را به انجمن پيشنهاد نمايد. همچنين شهردار مؤظف است به محض پيشنهاد بودجه به انجمن شهر با استفاده از اختياري كه بر طبـق ماده 38 قانـون شهرداري به اوتفـويض شده موضوع را تا حصـول نتيجه پيگيري نمـوده و حداقل هفته اي سه روز تقاضاي تشكيل جلسه انجمن را بنمايد و شخصـاً نيز در جلسـات حضـور يافته و توضيـحات لازم را در باره اقـلام منـدرج در بودجـه بدهـد.

تصويب بودجه

بودجه پيشنهادي شهرداري زماني قابل اجرا ميباشد كه از تصويب انجمن شهر بگذرد و در اين رابطـه انجمن نيـز بايد قبل از اسفند ماه آنرا رسيدگي و تصويب نمايد، بنابراين موعد تصويب نهائي بودجه ساليـانه به وسـيله انجمن شهر و ابلاغ آن به شهرداري طبـق ماده 67 قانون حـداكثـر تا اول اسفند ماه سال قبل ميبـاشد و در صورتـيكه انجمـن در رأس موعـد مذكـور به وظيفه قانونـي خـود در اين مورد عمل نكند شهردار موظف است مراتب را به استاندار يا فرماندار كل و در شهرداري تهران به وزارت كشور اطلاع دهد تا بر طبق ماده 41 اصـلاحي قانون شهرداري اقدام لازم معمـول گـردد. بودجه پيشنهادي پس از تصـويب جهت اجرا به شهـرداري ابلاغ خواهد شد ، شهردار مكلف اسـت نسخه اي از بودجه را حداكثر تا 15 روز بعد از تصويب بوسيله فرمـانداري به وزارت كشور ارسال دارد.

اجـراي بودجـه

همانطوركه اشـاره شد بودجه پس از تهيه و تنظيم و تصويب جهـت اجرا به شهرداري، ابلاغ ميگـردد، در اين مرحله است كه بودجه بعنـوان يك برنامه از قوه به فعل درآمده و طي آن عايدات برابر قانون وصول و مخـارج در پس اجـراي فعـاليت و برنامه ها با رعايت كامل مقررات تعهد و پرداخـت ميگــردد.

پيش بيني درآمـد يا سـاير منابـع تأميـن اعتبـار در بودجـه مجـوزي بـراي وصـول از اشخاص تلقـي نميگـردد، و در هر مورد احتيـاج به مجـوز قانوني دارد، همچنيـن وجود اعتبار در بودجه مصوبه بخودي خود براي اشخاص اعم از حقيقي يا حقوقي ايجاد حق نميكند و استفاده از اعتبارات بايد با رعـايت مقـررات مربوط به خـود به عمـل آيد.

اجـراي بودجه از لحاظ انجـام هزينه خود به دو مرحله تقسيم ميگردد:

الف ) مرحله اداري و حقوقي شامل: تشخيص ـ تأمين اعتبار ـ تعهد ـ تسجيل ـ حواله درخواست وجه ـ پرداخت كه به موجب قانون لازم الاجرا ميباشد.

تأمين اعتبار

تأمين اعتبار تخصيـص تمام يا قسمتـي از اعتبـار موجود ميباشد كه براي هزينه معينـي ذخيره ميگردد و تا زمانيكه هزينه مورد نظر قطعـي نشده باشد و يا موضوع هزينه منتفي نگردد، اعتبار تأمينشده همچنان پايدار و به قوت خود باقي خواهد ماند و نبايد به مصرف هزينـه ديگـري برسـد.

تأمين اعتبار يا به اصطلاح حسابداران دولتي«تعهدات» ميبايد بر اساس اصول حسابداري بودجه در دفاتر مالي ثبت گردد تا ضمن مشخص شدن ميـزان بدهي احتمالي ذخـيره اي براي اعتبار تعهد شده و پرداخت نشده شهرداري منظور گــردد.

طريقه ثبت عمليات در رابطه با تأميـن اعتبار در دفاتر مالـي به ترتيبي خواهـد بود كـه معادل قيمت برآوردي «حساب تعهـدات» بدهكار و معادل همين مبلغ«حسـاب ذخيــره تعهدات» بستانكار ميگردد و در صـورت انجام و يا منتفي شدن هزينه هاي تعهـد شـده عمليات فوق معكوس ميگــردد.

بدهكار بستانكار

حساب تعهـدات ***

بحساب ذخيره تعهدات ارزي ***

بابت تأمين ملزومات اداري

هرگاه قيمت واقعي ملزومـات درخواستي در بازار 000/10 ريال بيشتر از مبلغ برآورد شده باشد مامور خريد ميبايد قبل از انجام معامله به حسابداري مراجعه و نسبت به بقيه اعتبار مورد نياز اقدام نمايد در آنصورت تعديلات مربوطه به شرح زير است :

بدهكار بستانكار

حساب تعهدات ***

بحساب ذخيره تعهدات ***

بابت افزايش اعتبار

بدهكار بستانكار

حساب هزينه برنامه ... ماده 7 .. ***

بحساب بانكها- جاري.... ***

بابت خريد ملزومات اداري

حساب ذخيره تعهدات ***

بحساب تعهدات ***

بابت برگشت اعتبار تأمين شده

طريقه ثبت عمليات وام هاي پرداختني در دفتر حسابداري

پس از طي مراحل قـانوني و اداري مبلــغ وام دريافت شـده مـيبايست بر حسـب مـورد بحساب هاي بانكي جداگانه ايكه به همين منظور در بانك افتتاح شده است واريز گردد. در آنصـورت حسـاب بانك مذكور بدهكار و در مقابل حسـاب «وامهاي داخلي » كه در رديف درآمـدهاي بودجـه مصـوبه قـرار دارد بستانكار خواهد شد. از طرفي بمنظور رعايت اصل « فشـاء حقـايق در گزارش و صـورتحسـابهاي مالي» لازم اسـت مبلـغ وام و مانـده وام مستهلك نشده در صورتحسابهاي مربوطه منعـكس گردد ، بدين لحاظ همزمان با بدهكـار كردن حساب جاري بانك و بستانكار كــردن ، حساب «وامهـاي داخـلي» حساب «مـازاد تخصيص نيافته» نيز بدهكار و به همان مبلغ حساب وام پرداختني بسـتانكار ميشـود و در موقع بازپرداخت اقساط استهلاكي وام دريافت شده حساب هزينه ها برنامه ... ماده 18 به ميزان هر قسـط بدهكـار و حسـاب بانك بستانكار و به همان مبلغ حساب وام پرداختني بدهكار و حســاب«مازاد تخصيص نيافته» بستانكار ميگردد.

حساب وام پرداختني و حساب «مازاد» از جمله حسابهـا دائمي ميباشند كه مانده آنها به سال بعد منتقل خواهند شد .

مثال : شهرداري نظرآباد وامي به مبلغ 000/000/100 ريال بمنظور توسعه و تكميل پروژه كشتارگاه از بانك توسعه صنعتي دريافت و اوليت قسط آنرا به مبلغ 000/500 ريال طي چك شماره 6524 مورخه28/12/65 پرداخت مينمايد، مطلوبست ثبت عمليات مربوط به دريافت وام و پرداخت اولين قســط آن در دفتر روزنامه .

حساب بانكها – جاري وام 000/000/100

بحساب درآمد«وام داخلي» 000/000/100

بابت دريافت وام بمنظور توسعه و تكميل كشتارگاه

حساب مازاد – تخصيص نيافته 000/000/100

بحساب وام پرداختني 00/000/100

بابت دريافت وام از بانك توسعه صنعتي

حساب هزينه برنامه كشتارگاه ماده-18 000/500

بحساب بانكها – جاري درآمد 000/500

بابت استهلاك اقساط وام دريافت شده

حساب اعتبار تخصيصي 000/500

بحساب بانكها – جاري درآمد 000/500

بابت درخواست وجه بمنظور پرداخت قسط وام

حساب بانكها – جاري هزينه 000/500

بحساب اعتبار برنامه كشتارگاه ماده 18 000/500

بابت تأمين اعتبار – اقساط وام دريافتي

حساب وام پرداختني 000/500

بحساب مازاد- تخصيص نيافته 000/500

بابت استهلاك اقساط وام دريافتي

استقراض از يك حساب براي استفاده در حساب ديگر

در مواردي كه شهرداري براي فعاليتهاي مختلف عمومي و اختصاصي حسـابهاي مجزا داشته باشد از يك حساب براي استفاده در حساب ديگر منوط به موافقت انجمن شده است و در موافقت نامـه مذكور مدت استقراض بايد معلوم گردد و به محض پيدايش موجودي در حساب بدهكار به مـيزاني كه پرداخت مبلغ استقراض را تكافو كند فرضــاً كه مدت مقرر نيز مقتـضي نگرديده باشـد بايـد بحساب بستانكار برگشت داده شود.

فرض شود مبلغ 000/000/200 ريال جهت انجام هــزينه هاي برنامـه اداري و مالي بموجب موافقت انجمن شهر از حساب بانكي درآمد اختصاصي نوسـازي بردات و بحساب بانكي درآمدهاي عمومي انتقال داده شود درآنصورت ثبت عمليات حسابداري مورد نظر بشرح زير است :

حساب بانكها – جاري درآمد عمومي 000/000/200

بحساب مطالبات از ساير حسابهاي مخصوص 000/000/200

بابت استقراض از حساب بانكي درآمد نوسازي

حساب بدهي به ساير حسابهاي مخصوص 000/000/200

حساب بانكها – جاري درآمد اختصاصي 000/000/200

بابت استقراض بحساب بانكي درآمد عمومي

بموجب قانون بمحض پيدايش موجودي در حساب بانكي بدهكار مبـلغ استقراضي ميبايســت بحساب بانكي بستانكار انتقال داده شود لذا:

حساب بانكها – جاري درآمد اختصاصي 000/000/200

بحساب بدهي به ساير حسابهاي مخصوص 000/000/200

بابت تسويه حساب با حساب و درآمد عمومي

حساب مطالبات از ساير حسابهاي مخصوص 000/000/200

بحساب بانكها – جاري درآمد عمومي 000/000/200

بابت باز پرداخت بدهي بحساب درآمد اختصاصي نوسازي

سپرده ها و وجوه اماني

سپرده از نظر ماده 30 قانون محاسبات عمومي مصوب سال 1379 عبارت است از :

الف) وجوهي كه طبق قوانيــن و مقررات به منظور تأميـن و يا جلو گيــري از تضييع حقـوق دولت دريافت ميگردد و اســترداد و ضبط آن تابع شرايـط مقــرر در قوانين و قراردادهاي مربوطه است .

ب) وجوهي كه بموجب قرارها و يا احكـام صادره از طرف مــراجع قضائي از اشخاص حقيقي و يا حقوقي دريافت ميگــردد و به موجب قرارها و احكام مراجع مذكور كلاً يا بعضاً قابل استرداد است.

ج) وجوهي كه براساس مقررات قانوني توسط اشخاص نزد دستگاههاي دولتي به نفع اشخاص ثالث توديع ميگردد تا با رعايت مقررات مربوطه به ذينفع پرداخت شود.

بموجب تبصره ذيل ماده مـذكـور- وجـوهي كه توسـط دستگاههاي دولتي بموجب مقررات تحت عنوان وديعه يا حق اشتراك آب و برق ، تلفن ، تلكـس، گاز و نظائر آنها از اشخاص دريافت ميشود از نظر قانون محاسبات عمومي سپرده تلقي نميگــردد و از هر نظر مشمول مقررات مربوط به خود ميباشد.

به موجب تبصـره 2 ماده 79 قانون شهـرداريها مصوب 1334 وجوهـي كه بنام سپرده يا امانت به شهرداري داده ميشود بايد در حساب مخصوص نگهداري شود و شـهرداري به هيـچ عنـوان حق ندارد در وجوه سپرده و يا امانات دخل و تصرفي نمايدولي پس از ده سال از تاريخ استحقاق مطالبه در صورت عدم مطالبه ذينفع شهرداري ميتواند وجوه مطالبه نشده را به درآمد عمومي خود منظور نمــايد .

منابع و ماخذ :

حسابداري شهرداري – علي تاجيك – انتشارات ونوس – پاييز 1380

حسابداري مالي – مهدي جبلي – انتشارات رها – 1382

حسابهاي شهرداريها – دكتر حميد رضا حيدريان – انتشارات منير - 1381

دفاتر مالي شهرداري كرج

 

تعداد صفحات:76

متن کامل را می توانید دانلود نمائید چون فقط تکه هایی از متن در این صفحه درج شده (به طور نمونه) و ممکن است به دلیل انتقال به صفحه وب بعضی کلمات و جداول و اشکال پراکنده شده یا در صفحه قرار نگرفته باشد که در فایل دانلودی متن کامل و بدون پراکندگی با فرمت وردwordکه قابل ویرایش و کپی کردن می باشند موجود است.