دانلود مقاله علوم اجتماعی پدیده بیکاری

 

 

فهرست مطالب

عنوان صفحه

مقدمه............................................................................................................................................... 4

بیان مسله ...................................................................................................................................................... 5

اهمیت و ضرورت ......................................................................................................................................... 6

بیکاری ...................................................................................................................................... 7

بیکاران چه کسانی هستند........................................................................................................................ 8

نظرات اقتصاددا نان در آغاز بحران...................................................................................................... 10

نظریات و علل و عوامل بیکاری ............................................................................................................ 13

پیشینه .............................................................................................................................................. 19

انواع بیکاری ...................................................................................................................................... 25

بیکاری اتفاقی .............................................................................................................................................. 27

بیکاری فریکسیونل .................................................................................................................................... 27

ماهیت بیکاری فصل ................................................................................................................................. 28

بیکاری ادواری ............................................................................................................................................. 30

بیکاری تکنولوژی ....................................................................................................................................... 30

انواع بیکاری در کتاب مشاغل غیر رسمی ....................................................................................... 32

بیکاری در کشورهای جهان سوم ........................................................................................................ 36

بیکاری در ایران در ملی1355تا1370 ................................................................................................ 39

منابع و مآخذ ................................................................................................................................................ 40

چکیده:

مشکل بیکاری در دهه های اخیر به صورت یکی از مسایل بسیار حاد کشورهای توسعه نیافته در امده است در کشورهای عقب افتاده جنبه های بیکاری در تارو پود جامعه نهفته و به صورت مزمن در امده است و عقب ماندگی در فناوری در پاره ای از موارد مشکلی لاینحل نشان می دهد. بیکاری به عنوان عارضه ای که باعث عدم استفاده از نیروی فعال و قابل کار می باشد بیماری است مزمن که مانند پدیده ی تورم خوشایند هیچ گونه اقتصادی نمی باشد که در بسیاری از کشورهای در حال توسعه رشد سریعی دارد.

جمعیت بیکار به گروهی اطلاق می شود که مایل به کار کردن هستند ولی موفق به یافتن کار نمی شوند.بیکاران شهری اکثرا جوان هستند حدود دوپنجم انها زیر بیست و پنج سال و یک پنجم دیگر انها زیر سی و پنج سال هستند

سه دسته از نظریات راجع به بیکاری به طور کلی شامل:

1- کینزین ها که استدلال میکنند که علت عمده بیکاری مربوط به مشکلات بخش تقاضا است و چنان چه دولت سیاست های افزایش تقاضا را اتخاذ نماید نرخ بیکاری کاهش خواهد یافت بر اساس نظریه عمومی کینز که در دهه 1930 بیان شد برخی کشورها از جمله امریکا و انگلستان موفق شدند نرخ بیکاری بالای دهه 1930 را کاهش دهند برای مثال انگلستان نرخ 25 درصدی بیکاری را به 6 درصد کاهش داد .

2- کلاسیک ها و کلاسیک های جدید استدلال می کنند که به دلیل کامل بودن بازارها بیکاری نمی تواند به صورت اجباری وجود داشته باشد و معتقدند اگر بازارها بدون دخالت دولت و ازادانه بتوانند فعالیت کنند از طریق کاهش دستمزد ها بیکاری پدید نخواهد امد .

3- بنیادگراها معتقدند بیکاری واکنش یک اقتصاد پویا به تغییرات تکنیکی است و تغییرات تکنولوژیکی باعث پدید امدن بیکاری می گردد.

مهم ترین علت های بیکاری در ایران شامل :

1- رشد بی رویه شهرها

2- ازاد شدن بخش قابل توجهی از نیروی کار شاغل در بخش کشاورزی و عدم جذب نیروی مازاد توسط سایر بخش ها

3- رشد ناهماهنگ شهر و روستا

4- ماهیت رشد صنایع در ایران و عدم رشد صنایع مادر ومکمل

5- مشکلات و ایرادات موجود در قوانین سرمایه گذاری مالکیت و کار و شوراهای اسلامی

6- همچنین در سال77از عوامل اصلی بیکاری در ایران افزایش شدید عرضه نیروی کار که حاصل عوامل رشد بالای جمعیت طی دهه 60 بوده نیز قابل بیان می باشد.

انواع بیکاری:

1- بیکاری اشکار

2- بیکاری پنهان

3- بیکاری فصلی

4- کم کاری

5- برکناری

6- نه کاری و ناکاری

1- بیکاری اشکار

گروهی از جمعیت فعال کشور که در 7روز پیش از مراجعه مامور سرشماری در جستجوی کار بوده اند و هیچگونه درامدی ندارند بیکار اشکار شناخته می شوند.

2-بیکاری پنهان

بیکاری پنهان شامل افراد فعال و ظاهرا شاغلی است که عملا نقشی در تولید یا پیشرفت کار ندارند و با حذف انها خللی عمده به گردونه کار وارد نمی اید.

3- بیکاری فصلی

بیکاری فصلی شامل گروهی از شاغلین فعال می شود که به دلیل مشروط بودن حرفه شان فقط در قسمتی ازسال کار می کنند و بقیه اوقات بیکارند این گروه اکثر شامل روستاییان و کارگرانی می شوند که فقط در کشت و برداشت یا میوه چینی کار می کنند و بقیه سال را بیکار می مانند .

4-کم کاری

کم کاری شامل افراد فعالی است که با تمام استعداد جسمی و امادگی کاری از تمام توان کاری خود استفاده نمی کنند و صرفا ارتباط خود را با محل کار قطع نکرده وجدان کار یا شوق خدمت و انجام وظیفه ندارند.

5- برکناری

برکناری کردن افراد شاغل از کار ویا در اختیار نگذاردن تهسیلات شغلی برای افراد فعال به دلایل سیاسی ،عقیدتی،مذهبی،گروهی و...

6- نه کاری و ناکاری

افزونی بی حد جمعیت ،بی برنامگی دولت یا برنامه ریزی های غیر واقعی همراه با مدیریت های نادرست موجب رواج بیکاری ها شده که از عوارض حتمی و ملموس ان شکل گیری و گسترش مشاغل غیر رسمی نه کاری :واسطه گری،دلالی ،حق العمل کاری ،دست فروشی، شاگردی، مسفرکشی، دکه داری ... و بالاخره ناکاری :قاچاقچی گری،رشوه خواری،گدایی،روسپیگری و دزدی ... است.

مقدمه

مباحث كار و اشتغال از مهمترين دغدغه هاي فكري افراد جامعه و دولتهاست بطوريكه دربيشتر نظرخواهي ها و تحقيقاتي در كشورهاي مختلف بعمل آمده است. اشتغال و بيكاري رامهمترین مشكل خود بيان كرده اند.(آقاييان آرايي)

شکسپیردر صدها سال قبل با این بیان که: خانه ی من بر ستون ها و زندگی من بر کارم استوار است با برداشتن ستونها خانه و با بیکاری زندگیم را از من می گیرند.(سپهر- ص 9) براهمیت مسأله بیکاری توجه دارد.مشکل بیکاری در دهه های اخیر به صورت یکی از مسایل بسیار حاد کشورهای توسعه نیافته در امده است در کشورهای عقب افتاده جنبه های بیکاری در تارو پود جامعه نهفته و به صورت مزمن در امده است و عقب ماندگی در فناوری در پاره ای از موارد مشکلی لاینحل نشان می دهد.(یارمحمدیان85)

امروزه بیکاری بیش از پیش به منزله ی چشمگیرترین نشانه ی توسعه ناکافی در کشورهای جهان سوم نمایان میشود.به هر حال از لحاظ اجتماعی بیکاری در بسیاری از کشورهای در حال توسعه و حتی در مناطق شهری انها ،نسبت به کشورهایی که اکثریت نیروی کار وسیعا متکی به درامدهای مزد و حقوق بگیری هستند و ساختهای کهن خانواده جای خود را به خانواده هسته ای داده اند ،کمتر یک مشکل حاد شخصی است .(ریچارد جولی68)

بیان مسئله

جمعیت بیکار به گروهی اطلاق می شود که مایل به کار کردن هستند ولی موفق به یافتن کار نمی شوند. (عبادی- ص 49)

بیکاری به عنوان عارضه ای که باعث عدم استفاده از نیروی فعال و قابل کار می باشد بیماری است مزمن که مانند پدیده ی تورم خوشایند هیچ گونه اقتصادی نمی باشد که در بسیاری از کشورهای در حال توسعه رشد سریعی دارد.(عبادی- ص 39)

اقتصاددانان درباره ی بیکاری روستایی زیاد قلمفرسایی کرده اند و در حال حاضر بیکاری در شهرها موضوع مورد بحث میباشد در شهرها همواره بیکاری وجود داشته است و علت ان را فقدان توسعه شمرده اند. بیکاری در کشورهایی سریعا افزایش می یابد که رشد بسیار سریعی دارند مردم روستا دسته دسته به شهر می روند و از انجا که امکانات اشتغال در شهر همپای افزایش جمعیت شهر نشین بالا نرفته نسبت بیکاران پیوسته در تزاید بوده است.(لوئیس ارتور ص166،167)

قلی پور (1381)معتقد است که بیکاری در شرایطی محقق می شود که جمعیت فعال عملا فعالیت اقتصادی نداشته باشد به تعبیر دیگر زمانی که عرضه نیروی انسانی بیشتر از تقاضای ان باشد پدیده ی بیکاری رخ می دهد.(یار محمدیان85)

طبق گزارش سازمان بین المللی کار بالاترین نرخ بیکاری جوانان به خاورمیانه متعلق دارد در این محدوده 4 میلیون بیکار و 20 میلیون جوان اماده کار داریم البته امارهای رسمی تعداد بیکاران را دو میلیون و چهارصد هزار نفر و نرخی زیر 13/ 0 را گزارش کرده اند .(اقاییان ارایی- 86)

با توجه به اماری که توسط سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور در اختیار است نرخ بیکاری در سال 1380 ،80/14 – در سال 1381، 8/12 – درسال 1382، 82/11 و همیچنین در سالنامه ی اماری کشور در سال 1383 نرخ بیکاری 3/14 می باشد که این نرخ برای نقاط شهری 2/14وبرای نقاط روستایی 8/12 است.(سالنامه ی اماری کشور 1383)

منظور از نرخ بیکاری در موارد بالا عبارت است از درصداین جمعیت ازکل جمعیت فعال و دلیل بروز بیکاری نیز همواره افزایش عرضه نیروی کار بر تقاضای ان می باشد و همچنین دلیل افزایش جمعیت بیکار در شهرها مهاجرت بخش وسیعی از جمعیت فعال مناطق روستایی به سوی مناطق شهری می باشد. (عبادی – ص 52)

با توجه به مباحثی که مطرح شد بحث و تحقیق در زمینه بیکاری به ویژه در مورد علل و عوامل بیکاری ،انواع بیکاری ، مشکلات ناشی از بیکاری مواردی می باشند که ضروری به نظر می رسند که دراین تحقیق به این موارد می پردازیم .

اهمیت و ضرورت تحقیق

با توجه به نرخ بیکاری در کشورهای جهان سوم و همچنین کشور ما توجه به این مسئله از اهمیت ویژه ای برخوردار است و نیاز به رسیدن به یک راه کار جهت کاهش بیکاری در کشور بسیار ضروری است که این امر دلالت بر اهمیت این موضوع دارد.اهمیت بیکاری تا اندازهای می باشد، که اسلام بیان میکند: بيكاري در اسلام مردود است و كار به عنوان يك امر مقدس شناخته شده است

درحديث نبوي امده است: (ملعون من القي كله علي الناس) (كافي- 5/72) هركسي كهبيكار مي‌گردد و سنگيني (اقتصادي)، خود را بر دوش مردم بيندازد ملعون است و لعنتخداوند شامل اوست. (مطهري، 1370- ص 411(

بیکاری

فعالیتهای خانگی درون تعریف مورد نظر ما از کار می گنجد اما تعیین جای بیکاری از نظر اصول متعارف کار سختی است.از ان جایی که (بیکار بودن) اما (اماده کار بودن) به معنای نداشتن هر نوع فعالیتی است که ممکن است با جستجوی کار تضاد قرار گیرد لاجرم نمی تواند به عنوان کار تعریف گردد.اما بیکاری هنوز از چند نظر مساله تعیین کننده ای محسوب می گردد از جمله این که از نظر سنت غربی مرز کار و غیر کار را تعیین می کند سوالاتی را درباره مرکزیت کار دارای دستمزد در جامعه معاصر مطرح می کند معمولا نتایج وخامت باری برای فرد و خانوار او به وجود می اورد و تعریف ان به عنوان افرادی که به دنبال کار می کردند و در لیست دریافت کنندگان حق بیکاری ثبت نان کرده اند ایدئولوژی دولت حمایتگر از کار را به مثابه کار تمام وقت غیر خانگی و لامحاله پدیده ای مردانه بازتاب می دهد .بیکاری از دیدگاه مورد بحث یعنی کار را به عنوان فعالیتی دانست که ممکن است ادامه داشته باشد ولو این که خود اشتغال تداوم نداشته باشد دارای اهمیت است .

بالاترین نرخ بیکاری معمولا در بین افرادی است که صلاحیت های ضروری کار کردن را ندارند این افراد ممکن است در بین طبقه کارگر باشند در بین افرادی باشند که بیماری های مزمن یا معلولیت دارند و یا در بین افرادی باشند که ریشه های قومی پاکستانی یا بنگلادشی دارند .زنان به خصوص زنان جوان ازدواج کرده معمولا بیشتر از مردان برای کوتاه مدت بیکار می شوند اما مردان به خصوص مردان مسن اکثرا افرادی را تشکیل می دهند که به صورت طولانی مدت بیکاری را تجربه می کنند متغییر های ناحیه ای نیز در امر بیکاری موثرند از جمله ایرلند شمالی،جزایر غربی، استرات کلاید،گاونید،میرگلامورگان،ازاین نظر بالاتر از سایر نقاط بریتانیا بیکاری دارند(زمینه جامعه شناسی کار – ص 61)

بیکاران چه کسانی هستند

درباره ی ترکیب بیکاران اگاهیهایی لازم است که شامل:میزان سن ،سطوح تحصیلی، منزلت خانوادگی ، شغل ، مدت بیکاری ، دلایل ترک مشاغل پیشین و این که ایا از مهاجران روستایی به شمار می روند یا نه ، و غیره ... از جمله پرسشهایی هستند که نیاز به دانستنشان داریم . چنین خصوصیاتی ،اطلاعاتی اساسی درباره ماهیت مسئله در دسترس ما می گذاردند. افرادی که قبل از همه تاثیر می پذیرند چه کسانی هستند ،و چرا چنین وضعی پیش امده است؟

در واقع علت اصلی اینکه بیکاری مزمن در بسیاری از کشورهای توسعه نیافته و از جمله کلمبیا وجود دارد ،عدم تعادل گسترده در سراسر کشور است که فقط از جهات فرعی می توان ان را به خصوصیات فردی خود فرد بیکاران نسبت داد چنین خصوصیاتی به عنوان تعیین کننده هایی در مورد این که چه کسانی بیکارند اهمیت دارند ، نه در مورد اینکه چرا بیکاری وجود دارد.

منابع:

1- بیکاری – جعفر سپهر – تهران 1345

2- اشتغال در جهان سوم- ترجمه احمد خزاعی- چاپ اول 1368

3- اقتصاد شراکتی- مارتین .ل.ویتیزمن- 1368

4- مشاغل غیر رسمی- حسین صرامی- چاپ اول 1372- انتشارات جهاددانشگاهی اصفهان

5- جامعه شناسی فقر- ترجمه احمد کریمی- چاپ اول 1354

6- زمینه جامعه شناسی کار- کیت گرینت- ترجمه پرویز صالحی- چاپ اول 1382

7- مجله تحقیقات اقتصادی- جعفر عبادی- پاییز 66- شماره 39

8- فصلنامه علمی و پژوهشی رفاه اجتماعی- احمد یار محمدیان- بهار 1385

9- سالنامه اماری کشور- سازمان مدیدیت و برنامه ریزی کشور- 1383

10- هفته نامه خبری تحلیلی برنامه- سال ششم – شماره 252- بهمن 1386

11- سایت سلامت- نادر- 1384

12- بانک مشکلات اجتماعی ایران – ارژنگی - 1353خود را بر دولت هاي مختلف ايالات متحده از «فرانکلين روزولت» تا «ليندون جانسون» تحميل کردند، تا به اين وسيله از نرخ بيکاري در جامعه آمريکا کاسته شود. اما در دهه 70 ميلادي، موج بزرگ تورم با جريان بيکاري عظيم در آمريکا همراه شد و به عبارتي ديگر; اين چنين بود که صحت اين نظريه با چالش جدي مواجه شد. در اين هنگام بود که «ميلتون فريدمن» رهبر مکتب فکري «دانشگاه شيکاگو» نظريات خود درباره اقتصاد آزاد(بدون دخالت دولت) را ارائه داد. «فري

 

 

تعداد صفحات:44

متن کامل را می توانید دانلود نمائید چون فقط تکه هایی از متن در این صفحه درج شده (به طور نمونه) و ممکن است به دلیل انتقال به صفحه وب بعضی کلمات و جداول و اشکال پراکنده شده یا در صفحه قرار نگرفته باشد که در فایل دانلودی متن کامل و بدون پراکندگی با فرمت وردwordکه قابل ویرایش و کپی کردن می باشند موجود است.