پایان نامه 20

پایان نامه 20

مرجع دانلود پایان نامه و مقالات دانشگاهی

محل لوگو

آمار بازدید

  • بازدید امروز : 13
  • بازدید دیروز : 187
  • بازدید کل : 70228

دانلود پایان نامه داروسازی بررسی علمی شیر مادر و مقایسه آماری داروی متوکلوپرامید و قطره گیاهی شیرافزا در تحریک ترشح شیر


دانلود پایان نامه داروسازی بررسی علمی شیر مادر و مقایسه آماری داروی متوکلوپرامید و قطره گیاهی شیرافزا در تحریک ترشح شیر

دانلود پایان نامه داروسازی بررسی علمی شیر مادر و مقایسه آماری داروی متوکلوپرامید و قطره گیاهی شیرافزا در تحریک ترشح شیر

 

عنوان صفحه

چكيده

مقدمه

فصل اول: كليات

1-1- آناتومي پستان 1

1-2- بافت شناسي پستان 5

1-3- فيزيولوژي پستان 10

1-4- تاريخچه كشف هورمون پرولاكتين و شرح اعمال آن در شيردهي از ديدگاه بيولوژي سلولي 13

الف- تاريخچه كشف پرولاكتين 13

ب- مهار عمل پرولاكتين 14

ج- محرکهای پرولاكتين 14

د- اعمال پرولاكتين از ديدگاه بيولوژي سلولي 14

هـ ارزيابي پرولاكتين 15

و- نقش پرولاكتين در لاكتوژنز 15

1-5 شير مادر، محتويات و فوايد آن 16

الف- آغوز (کلستروم) 16

ب- بررسي تفاوت آغوز و شير موقتی 17

ج- محتويات و فوايد شير مادر 17

1-6- تغذيه با شير مادر 19

الف- ناکافی بودن شیر مادر 20

ب- موارد قابل توجه در طی شیردهی 22

ج- جلوگیری از بارداری در زمان شیردهی 24

د- از شیرگیری 25

1-7- اثرات شير مادر بر سيستم‌هاي گوناگون بدن نوزاد 25

الف- تأثير شير مادر بر استخوان سازي نوزاد 25

ب- تأثير شير مادر بر رشد و تكامل سيستم عصبي نوزاد 26

ج- تأثير شير مادر بر سيستم ايمني نوزاد و حمايت ايمونولوژيك غير قابل جايگزيني آن 26

د- تأثير شير مادر بر تعادل وزن، قد و رشد نوزاد 27

هـ تأثير شير مادر بر سيستم تنفسي نوزاد 27

و- تأثير شير مادر بر سيستم قلب و عروق نوزاد در سالهاي آتی زندگي 28

ز- تأثير شير مادر بر سيستم گوارشي نوزاد 28

ح- تأثير شير مادر بر سيستم شنوايي نوزاد 28

ط- تأثير شير مادر بر كاهش ميزان كم خوني نوزاد 29

ی- تأثیر شير مادر در پيشگيري از ديابت نوع 2 29

ک- تأثير تغذيه با شير مادر بر مننژيت ناشي از هموفيلوس آنفلوآنزا 29

1-8- فوايد شيردهي بر مادر شيرده 29

1-9- مقايسه محتواي شير مادر با شير گاو 30

1-10- محتواي شير خشك و مضرات آن در مقايسه با شير مادر 31

1-11- خطرات شیرخشک 34

1-12- موارد منع شيردهي 34

1-13- مادران شيرده شاغل 35

1-14- تأثیر الكل بر شيردهي 36

1-15- تأثير سيگار بر شيردهي 38

1-16- بيماريهاي پستان 39

1-16-1- ناهنجاريهاي رشد پستان 39

1-16-2- ترشّحات غير طبيعي پستان 39

1-16-3- غدد پستان 40

1-16-4- ترك و زخم نوك پستان، راههاي پيشگيري و درمان 42

1-16-5- پديده رينود 43

1-16-6- حساسيت موضعي پستان 44

1-16-7- تورم و پرخوني پستان 45

1-16-8- التهاب پستان 46

1-16-9- آبسه پستان 46

1-17- شيردهي و داروها 46

1-17-1- فاكتورهاي مؤثر در ترشّح دارو و ورود آن به داخل شير 47

1-17-2- مكانيزم انتقال داروها به داخل شير 48

1-17-3- دسته داروها بر حسب مضر یا بی ضرر بودن در طي شيردهي 48

1-17-3-1- دسته داروهاي بي‌ضرر در طي شيردهي 48

1-17-3-2- دسته داروهايي كه در طي شيردهي كمتر ايمن هستند 51

1-17-3-3- دسته داروهايي كه در طي شيردهي خطرناك هستند 52

1-17-4- موارد قابل ذکر در مورد مصرف داروها در طي شيردهي 53

1-17-5- دم كرده‌هاي گياهي بي‌ضرر در طي شیردهی 54

1-17-6- اشعه X و اسكن‌ها در طي شيردهي 65

فصل دوم: محركهاي شيردهي (گياهي و شيميايي)

2-1- گياهان داروئي محرك شيردهي 66

2-2- قطره گياهي شيرافزا 81

2-2-1- مواد مؤثره گياهان موجود در قطره شيرافزا 81

2-2-2- فارماكولوژي 82

2-3- محركهاي شيميايي: داروهاي محرك شيردهي 93

2-3-1- متوكلوپراميد، دارويي با عارضه جانبي شيرافزايي 93

فصل سوم: بررسي آماري و نتايج

3-1- مطالب جمع‌آوري شده حاصل از نظريات 200 پزشك (متخصص زنان، اطفال و ماما) 100

3-1-1- بررسي معيارهاي پزشكان در مورد سنجش كافي بودن ميزان شير مادر 100

3-1-2- بررسي علل ناكافي بودن ميزان شير مادر 100

3-1-3- موارد ذكر شده به منظور افزايش شيردهي در درجه اول 100

3-1-4- بررسي آمار بدست آمده از پزشكان (بر حسب درصد) 101

3-1-5- علل تجويز فرآورده های خوراکی متوكلوپراميد 101

3-1-6- علل تجويز قطره شير افزا 101

3-1-7- علل عدم تجويز فرآورده های خوراکی متوكلوپراميد توسط آن دسته از پزشكان كه آنرا تجويز نمي‌كنند 101

3-1-8- علل عدم تجويز قطره شيرافزا توسط آن دسته از پزشكان كه آنرا تجويز نمي‌كنند 102

3-1-9- ساير موارد دارويي تجويز شده به منظور افزايش شير مادر 102

3-2- ترسيم نتايج حاصل به صورت جدول و نمودار ستوني 103

3-3- استفاده از روش آماري مجذور خي 104

3-4- آزمون فرض صفر و مقابل و ترسيم جدول فراواني‌هاي مورد انتظار بر اساس آن 104

3-5- فرمول مجذور خي و محاسبات 105

فصل چهارم

بحث و نتيجه‌گيري 106

خلاصه انگليسي 108

فصل پنجم: مراجع

آناتومي پستان

الف- طرز تشكيل پستان:

غدد پستاني، ساختار اختصاصي مي‌باشند كه به صورت واحدهاي لوله‌اي ترشّحي نسبتاً ساده‌اي از غدد عرق هستند. در حدود سي و پنجمين روز از تكامل جنيني، با ضخيم شدن لايه مالپيگي روي سطح جانبي شكمي، سينه‌ها شروع به تكامل يافتن مي‌كنند. پستانها يا غدد شيري، اندامهاي فرعي دستگاه توليد مثلي در زن مي‌باشند. رشد پستانها از زمان تولد تا موقع بلوغ متوقف مي‌ماند. در زمان بلوغ تحت اثر هورمون استروژن و به ميزان كمتر هورمونهاي ديگر مانند هورمون رشد، انسولين، كورتيزون، هورمون تيروئيد و هورمون پرولاكتين، پستان رشد مي‌نمايد. بعد كه تخمك‌گذاري در زن شروع مي‌شود، هورمون پروژسترون نیز كه در اين موقع ترشّح مي‌شود به رشد بيشتر پستان كمك مي‌كند. پس پستانها به طور قابل توجّهي بعد از دوران بلوغ رشد مي‌كنند ولي حالت عملكردي[1] كامل رشد آنها پس از دوره حاملگي روي مي‌دهد. اما به طور كلي پستانها در مرد به صورت يك شكل توسعه نيافته مي‌باشند. (9)

پس از بلوغ در زن، هر پستان يك برجستگي مدور را روي ديواره‌هاي قدامي و طرفي سينه، روي سطح عضله سينه‌اي بزرگ تشكيل مي‌دهد. پستانها از دومين تا ششمين دنده و از لبه خارجي استخوان جناغ تا خط زير بغلي مياني توسعه مي‌يابند. قسمت خارجي و بالايي هر پستان به طرف بالا به داخل زير بغل توسعه يافته و به عنوان انتهاي زير بغلي پستان شناخته مي‌شود. قسمت عمده پستان از بافت چربي تشكيل شده است. بنابراين اندازه پستان در افراد مختلف به طور قابل توجهي فرق مي‌كند. در زير مركز پستان، نوك پستان[2] به طرف جلو واقع مي‌شود. نوك پستان معمولاً در فضاي مابين چهارمين و پنجمين دنده قرار مي‌گيرد. نوك پستان توسط يك حلقه پوستي صورتي رنگ احاطه شده است كه هاله نوك پستان[3] ناميده مي‌شود. در هنگام اولين حاملگي، اين هاله به رنگ قهوه‌اي تيره درآمده و ديگر به رنگ صورتي اوليّه باز نمي‌گردد. (9)

ب- ساختمان پستان:

پستان از بافت غده اي، بافت ليفي و بافت چربي تشكيل شده است. بافت غده‌اي از پانزده تا بيست لوب تشكيل شده است كه هر يك از آنها به تعداد بسيار زيادي لوبول كوچك تقسيم مي‌شوند. هر لوبول از تعداد زيادي آلوئول ترشّحي[4] تشكيل شده است كه به داخل شاخه‌هايي از مجاري حامل شير[5] باز مي‌شوند. هر لوب پستان داراي يك مجراي حامل شير است. مجاري حامل شير به طرف بالا تا هاله نوك پستان ادامه دارند و در آنجا تشكيل سينوسهاي متّسعي را مي‌دهند كه اين سينوسها مانند مخزنهايي براي ذخيره شير هنگام ترشّح شير عمل مي‌كنند. بعد از اين سينوسها، مجاري حامل شير به طرف بالا راه يافته و توسط سوراخهاي مجزايي به سطح نوك پستان باز مي‌شوند. سطح خارجي پستان توسط نيام زير پوستي كه تيغه‌هاي ليفي زيادي به داخل غده شيري براي پشتيباني لوبولها مي‌فرستد، پوشيده شده است. رشته‌هاي ليفي از نيام زير پوستي به نوك پستان و هاله دور آن نيز مي‌روند. (9)

بافت چربي روي سطح غده شيري و نيز مابين لوبهاي غده شيري قرار مي‌گيرد. (9)

ج- تغذيه خوني پستان:

پستانها، خون شرياني خود را توسط شاخه‌هايي از شريانهاي آگزيلاري، شريانهاي بين دنده‌اي و شريانهاي پستاني داخلي دريافت مي‌كنند. (9)

وريدهايي كه از پستان خارج مي‌شوند، يك شبكه وريدي در زير نوك پستان تشكيل مي‌دهند. سپس اين شبكه به داخل وريدهاي پستاني داخلي و آگزيلاري تخليه مي‌شود. (9)

د- تخليه لنفاوي پستان:

عروق لنفاوي قسمت مركزي پستان، پوست روي قسمت مركزي پستان، نوك پستان و هاله نوك پستان به داخل يك شبكه عروقي روي سطح عضله سينه‌اي بزرگ تخليه مي‌شوند. از اين شبكه، عروق لنفاوي به گروه سينه‌اي عقده‌هاي لنفاوي آگزيلاري و به عقده‌هاي لنفاوي پستاني داخلي مي‌روند. تعداد كمي از اين عروق ممكن است از خط وسط بدن به پستان طرف ديگر بروند و بعضي از عروق از قسمت داخلي تحتاني پستان به يك شبكه لنفاوي روي سطح عضلة مستقيم شكمي مي‌روند. قسمت عمده تخليه نيمه خارجي پستان به داخل گروه سينه‌اي عقده‌هاي لنفاوي آگزيلاري و قسمت عمده تخليه نيمه داخلي پستان، به داخل عقده‌هاي لنفاوي پستاني داخلي صورت مي‌گيرد. به هر حال مقدار مشخصي از لنف به داخل گروه خلفي عقده‌هاي لنفاوي آگزيلاري تخليه مي‌شود. (9)

هـ اعمال پستان در زن:

در ابتداي دوران بلوغ، افزايش ترشّح هورمونهاي تخمداني و هورمونهاي گونادوتروپين، رشد پستانها را در زن تحريك مي‌كند. به هر حال، رشد كامل در زمان حاملگي روي مي‌دهد. در هنگام حاملگي، پستانها بزرگ شده و در اثر تحريك استروژن و پروژسترون رشد مي‌كنند. پس از تولد بچه، سطح استروژن و پروژسترون خون پايين مي‌افتد و هورمون ترشّح كننده شير[6] كه توسط لوب قدامي غده هيپوفيز ترشّح مي‌شود، سلولهاي آلوئولي را براي ترشّح شير تحريك مي‌كند. به هر حال، جاري شدن كامل شير زودتر از 2 تا 3 روز پس از تولد نوزاد روي نمي‌دهد. (9)

هورمون تيروئيد و هورمون‌هاي بخش قشري غده فوق كليوي نيز براي تأمين شير كافي، ضروري مي‌باشند. (9)

وقتي طفل مكيدن پستان مادر را آغاز مي‌كند، لوب خلفي غده هيپوفيز براي توليد هورمون اكسي توسين[7] تحريك مي‌شود كه اين هورمون، شير را از پستان بيرون مي‌راند. بنابراين مكيدن پستان مادر يك تحريك مهم در ادامه جاري شدن شير است. (9)

شكل 1-1 ساختمان پستان در زن

شكل 1-2 مسيرهاي اصلي تخلية لنفاوي پستان

1-2 بافت شناسي پستان

الف- غدد پستاني:

هر غدّه پستاني شامل 15 تا 25 لوب نامنظم از نوع لوله‌اي – حبابي مركب بوده و عملكرد آن ترشّح شير براي تغذيه نوزاد است. هر لوب توسط بافت همبند متراكم و مقدار زيادي بافت چربي، از ساير لوبها جدا مي‌شود و در حقيقت هر لوب به تنهايي غدّه‌اي با مجراي ترشّحي مختص به خود است. اين مجاري شيري 2 تا 5/4 سانتي‌متر طول داشته و به طور مستقل در نوك پستان باز مي‌شوند. نوك پستان داراي 15 تا 25 منفذ است كه هر يك حدود 5/0 ميلي‌متر قطر دارد. ساختمان بافت شناسي غدد پستان بر حسب جنس، سن و وضعيت فيزيولوژيك متفاوت است. (8)

ب- رشد پستان طي بلوغ:

پيش از بلوغ، غدد پستان از سينوسهاي شيري و مجاري شيري منشعبي تشكيل مي‌شوند كه در انتهاي هر يك، مجموعه سلولهاي كوچكي قرار گرفته است. نموّ غدد پستان در زنان طي بلوغ، يكي از صفات ثانويه جنسي محسوب مي‌گردد. طي اين دوره غدد پستان از حيث اندازه بزرگ شده و نوك برجسته پستان را به وجود مي‌آورند. در مردان، نوك پستان مسطح باقي مي‌ماند. بزرگ شدن پستان طي بلوغ در نتيجه تجمع بافت چربي و بافت همبند كلاژن دار، صورت مي‌گيرد. منشعب شدن بيشتر مجاري شيري نيز نقش كوچكي در اين ميان دارد. تزايد مجاري شيري و تجمع چربي بر اثر افزايش ميزان استروژنهاي تخمداني طي بلوغ روي مي‌دهد. در خلال اين مرحله، تشكيل ساختمانهاي لوله‌اي – حبابي كوچكی را مي‌توان در انتهاي هر مجرا مشاهده نمود. (8)

ج- ساختمان پستان در زنان بالغ:

طي بلوغ، مجاري شيري بر رشد خود افزوده و به طور وسيعي منشعب مي‌شوند. در انتهاي كوچكترين مجاري (مجاري بين لوبولي انتهايي)، ساختمان اختصاصي پستان زن بالغ، موسوم به لبول به وجود مي‌آيد. يك لبول از چندين مجراي داخل لوبولي تشكيل مي‌شود كه محتويات خود را به داخل مجراي بين لوبولي انتهايي مي‌ريزند. هر لوبول در بافت همبند داخل لوبولي پر سلول سستي قرار مي‌گيرد. لوبولها توسط بافت همبند بين لوبولي متراكم تر و كم سلولي از يكديگر مجزا مي‌شوند. مجاري شيري نزديك به منفذ نوك پستان متّسع مي‌شوند تا سينوسهاي شيري را به وجود آورند. سينوسهاي شيري در منفذ خارجي خود از اپي تليوم سنگفرشي مطبّق پوشيده شده اند. اين اپي تليوم به سرعت به اپي تليوم مكعبي يا استوانه‌اي مطبّق تبديل مي‌شود. (8)

مطالعات با ميكروسكوپ الكتروني، آشكار ساخته كه سلولهاي همجوار با مجرا، همان سلولهاي اپي تليال هستند. در حالي كه سلولهايي كه بر لايه بازال جاي گرفته اند، سلولهاي ميواپي تليال فشرده در كنار يكديگرند. سلولهاي اپي تليال مجرا داراي تعداد اندكي ميتوكندري، قناتهاي معدودي از رتیكولوم آندوپلاسمي خشن، تعداد زيادي ريبوزوم آزاد و يك دستگاه گلژي كوچك مي‌باشند. اين سلولهاي اپي تليال توسط اتّصالات محكم و دسموزوم به يكديگر متصل مي‌شوند. سلولهاي ميواپي تليال، دوكي شكلند و نحوة استقرار آنها به ترتيبي است كه محور طولي اين سلولها، به موازات طول مجرا قرار مي‌گيرد. مجاري بين لوبولي انتهايي از اپي تليوم مكعبي ساده‌اي كه بر لايه بازال قرار گرفته و لايه منقطعي از سلولهاي ميواپي تليال تشكيل مي‌شود. (8)

در بافت همبند داخل لوبولي دربرگيرنده آلوئولها، تعدادي لنفوسيت و پلاسموسيت نيز به چشم مي‌خورد. نزديك به پايان حاملگي، اين پلاسموسیتها به طور چشمگيري افزايش يافته و مسئول ترشّح ايمونوگلوبولينهايي IgA) ترشّحي) است كه ايمني غير فعّال را به نوزاد مي‌بخشند. طي چرخه قاعدگي تغييرات اندكي در ساختمان بافت شناسي اين غدد مشاهده مي‌شود. به اين معني كه تزايد سلولها و مجاري در حدود زمان تخمك گذاري مشهود است. اين تغيير همزمان با دوره‌اي رخ مي‌دهد كه طي آن استروژن گردش خون در اوج خود است. آبگيري (هيدراتاسيون) بيشتر بافت همبند در مرحله پيش از قاعدگي سبب بزرگي پستان مي‌شود. (8)

نوك پستان ظاهري استوانه‌اي مخروطي دارد. رنگ پاپيلاي پستان مي‌تواند صورتي، قهوه‌اي روشن يا قهوه‌اي تيره باشد. اين قسمت از طرف خارج توسط اپي تليوم سنگفرشي مطبّق شاخي پوشيده مي‌شود و در تداوم اپي تليوم پوست مجاور خود قرار مي‌گيرد. اپي تليوم پاپيلاي پستان بر روي لايه‌اي از بافت همبند سرشار از رشته‌هاي ماهيچه‌اي صاف گسترده شده است. اين رشته‌ها همچون دوايري، پيرامون مجاري شيري عمقي را فرا گرفته و هنگامي كه اين مجاري به نوك پستان مي‌رسند، رشته‌هاي ماهيچه‌اي به موازات آنها واقع مي‌شوند. پوست اطراف پاپيلا، آرئول را تشكيل مي‌دهد. رنگ آرئول طي حاملگي به علت تجمع موضعي ملانين، از صورتي به قهوه‌اي تيره تبديل مي‌شود. پس از زايمان، ممكن است آرئول روشنتر شود ولي هيچگاه به رنگ اوليه خود باز نمي‌گردد. نوك پستان داراي پايانه‌هاي عصبي حسي فراوان است.(8)

پستانها طي بارداري:

غدد پستان طي بارداري به علت تكثير آلوئولهاي داخل لوبولها رشد وسيعي مي‌نمايند. آلوئولها، مجموعه‌هايي كروي از سلولهاي اپي تليالند كه به صورت ساختمانهاي فعّالي براي ترشّح شير درآمده اند. سلولهاي آلوئولي داراي هسته‌اي در قاعده سلول هستند كه توسط قناتهاي متعددي از رتيكولوم آندوپلاسمي خشن احاطه مي‌شود. ريبوزومهاي متّصل به رتيكولوم آندوپلاسمي خشن، مسئول بازوفيلي اين بخش از سلول آلوئولي مي‌باشند. يك دستگاه گلژي بالاتر از هسته قرار دارد و ميتوكندريها و ليزوزوم‌ها در سراسر سيتوپلاسم پخش شده اند. در اين هنگام قطرات چربي اندكي كه هيچگونه غشايي پيرامون آنها نيست را مي‌توان در سيتوپلاسم رأس سلول آلوئولي مشاهده كرد. تعداد كمي واكوئولهاي ترشّحي محدود در غشاء، حاوي يك يا چند توده متراكم از جنس پروتئينهاي شير، نيز در سيتوپلاسم موجود است. تعداد واكوئولهاي ترشّحي و قطرات چربي به ميزان قابل ملاحظه‌اي طي دوران شيردهي افزايش مي‌يابد. (8)

چهار تا شش سلول ميواپي تليال ستاره اي، آلوئول را در بر مي‌گيرند. اين سلولها بين سلولهاي اپي تليال و لايه بازال واقع شده اند. سلولهاي ميواپي تليال داراي تعداد زيادي ميكرو فيلامانهاي حاوي آكتين و تورينه پيچيده‌اي از فيلامانهاي بينابيني (به قطر 7 تا 11 نانومتر) از جنس سيتوكراتين هستند. (8)

مقدار بافت همبند داربست و بافت چربي به ميزان قابل ملاحظه‌اي نسبت به پارانشيم افزايش مي‌يابد. بر خلاف اين رشد قابل ملاحظه تا اواخر حاملگي تنها نشانه اندكي از ترشّح به چشم مي‌خورد. (8)

رشد غدد پستاني طي حاملگي، در نتيجه عمل چندين هورمون است كه عمدتاً عبارتند از استروژن، پروژسترون، پرولاكتين و لاكتوژن جفتي انسان. اين هورمونها، رشد آلوئولهاي غدد پستان را تحريك مي‌كنند. در جريان حاملگي از آنجا كه هورمون استروژن توسط جفت نيز توليد مي‌شود، لذا مقدار آن افزايش مي‌يابد. بر مقدار پروژسترون نيز افزوده مي‌گردد. زيرا اين استروئيد در ابتدا توسط جسم زرد و بعد توسط جفت توليد مي‌گردد. (8)

هـ پستانها در دوران شيردهي:

شير توسط سلولهاي اپي تليال قسمتهاي ترشّحي غدد توليد شده و در مجراي غدد و درون مجاري شيري تجمع مي‌يابد. اين سلولهاي ترشّحي، كوچك و مكعبي يا سنگفرشي مي‌شوند. سيتوپلاسم اين سلولها، حاوي واكوئولهاي كروي با اندازه‌هاي گوناگون و عمدتاً محتوي تري گليسريدهاي خنثي است. اين قطرات چربي همراه با بخشي از غشاي رأسي سلول به داخل مجرا مي‌ريزند. غدّه پستان يكي از نمونه‌هاي ترشّح آپوكرين است. (8)

چربي‌ها حدود 4 درصد از شير انسان را تشكيل مي‌دهند. علاوه بر واكوئولهاي چربي كه در قطب رأسي سلولهاي ترشّحي قرار دارند، تعداد زيادي واكوئول محدود در غشا، حاوي گرانولهاي متشكل از كازئين و همچنين ساير پروتئينهاي شير را نيز مي‌توان در اين سلولها مشاهده كرد. (8)

سنتز پروتئينهاي شير، در سطح رتيكولوم آندوپلاسمي خشن كه در بخش قاعده‌اي اين سلولها فراوان است، روي مي‌دهد و سپس از طريق دستگاه گلژي عبور كرده و در رأس سلول، درون وزيكولهائي تجمع مي‌يابد. پروتئینهاي شير، متشكل از كازئين‌ها، آلفالاكتالبومين و ايمونوگلوبولين A است. اين پروتئينها از طريق اگزوسيتوز آزاد مي‌شوند و تقريباً 5/1 درصد از شير انسان را تشكيل مي‌دهند. لاكتوز يا قند شير، از گلوكز و گالاكتوز سنتز مي‌شود. آلفا لاكتالبومين يك زير واحد تنظيم كننده سنتز لاكتوز است. لاكتوز تقريباً 7 درصد از شير انسان را تشکیل می دهد. (8)

اوّلين ترشّحي كه پس از تولد ظاهر مي‌شود، آغوز[8] نام دارد. اين شير حاوي چربي كمتر و پروتئينهاي بيشتري نسبت به شير معمولي بوده و سرشار از آنتي باديها، بخصوص IgA ترشّحي است كه تا اندازه‌اي ايمني غير فعّال (بویژه در فضاي داخلي روده) را براي نوزاد فراهم مي‌سازد. (8)

هنگام شير دهی، عمل مكيدن كودك، موجب تحريك گيرنده‌هاي حسي كه پيرامون نوك پستان فراوانند، شده و منجر به آزاد سازي هورمون هيپوفيز خلفي يعني اكسي توسين مي‌گردد. اين هورمون به نوبة خود باعث انقباض سلولهاي ميواپي تليال داخل آلوئولها و مجاري شده و به خروج شير مي‌انجامد. (رفلكس خروج شير) تحريكات رواني منفي نظير يأس و نااميدي، اضطراب يا عصبانيت مي‌تواند ترشّح اكسي توسين رامهار نموده و به اين ترتيب از رفلكس خروج شير جلوگيري مي‌كنند. (8

شكل 1-3- نمونه سلول آلوئولي غدد پستاني با سلولهاي ميواپي تليال قابل انقباض مرتب شده در سطحي در امتداد با مجاري عروقي و بين لوبولي. اپي تليوم آلوئولار ترشّحي، سطح داخلي سيستم آلوئولار را مانند آستري مي‌پوشاند.

Typical mammary alveolus with contractile myoepithelial cells arrayed on the surface along with vasculature and intralobular ducst. The secretory alveolar epithelium lines the interior of the alveolar apparatus.

3-1 فيزيولوژي پستان

الف- تكامل پستانها:

پستانها در آ‎غاز بلوغ شروع به تكامل مي‌كنند. تكامل آنها بر اثر تحريك همان استروژنهاي چرخه جنسي ماهانه صورت مي‌گيرد. آنها رشد غدد پستاني[9] را تحريك مي‌كنند و سبب نشست چربي براي حجيم كردن پستانها مي‌شوند. بعلاوه، در طي حاملگي رشد بسيار بيشتري صورت مي‌گيرد و تنها در آن زمان است كه بافت غدّه‌اي كاملاً براي توليد شير تكامل مي‌يابد. (6)

ب- رشد دستگاه مجرايي؛ نقش استروژن:

استروژن كه در تمام طول حاملگي از جفت ترشّح مي‌شود، باعث رشد و منشعب شدن دستگاه مجرايي پستانها مي‌گردد. همزمان، مقدار استروماي پستانها افزايش مي‌يابد و مقادير زيادي چربي در استروما مي‌نشيند. حداقل 4 هورمون ديگر نيز در رشد دستگاه مجرايي، مهم هستند. هورمون رشد، پرولاكتين، گلوكوكورتيكوئيدهاي فوق كليوي و انسولين. معلوم شده كه هر يك از اين هورمونها، حداقل تا حدّي در متابوليسم پروتئين نقش دارد و اين توجيه‌گر عمل آنها در تكامل پستانهاست. (6)

ج- تكامل دستگاه لوبولي – آلوئولي؛ نقش پروژسترون:

تكامل نهائي پستانها به صورت اعضاي مترشّحه شير به پروژسترون نیز نياز دارد. پس از تكامل دستگاه مجرايي، پروژسترون كه با کلیه هورمونهاي مذكور، بويژه استروژن، اثر هم‌افزايي دارد، باعث رشد بيشتر لوبولها، جوانه زدن آلوئولها و ايجاد خصوصيات ترشّحي در سلولهاي آلوئولي مي‌شود. اين تغييرات مشابه اثرات ترشّحي پروژسترون بر اندومتر رحم در طي نيمه دوم چرخه قاعدگي زن است. (6)

د- شروع شيردهي؛ عمل پرولاكتين:

اگرچه استروژن و پروژسترون براي تكامل فيزيكي پستان در طول حاملگي لازم هستند ولي اثر خاصّ هر دو هورمون مذكور، به صورت مهار ترشّحي واقعي شير است. از سوي ديگر هورمون پرولاكتين، اثري كاملاً معكوس دارد. يعني پيشبرد ترشّح شير. اين هورمون از غده هيپوفيز مادر ترشّح مي‌شود و غلظت آن در خون مادر از هفته پنجم حاملگي تا تولد كودك با رشدي ثابت افزايش مي‌يابد. تا آن هنگام غلظت پرولاكتين، به 10 تا 20 برابر سطح طبيعي در غير زمان حاملگي مي‌رسد. بعلاوه، جفت، مقادير زيادي سوماتوماموتروپين جفتي انسان ترشّح مي‌كند كه احتمالاً آن نيز خواص خفيف لاكتوژن دارد و به اين وسيله اثر پرولاكتين ترشّح شده از هيپوفيز مادر را تقويت مي‌كند. با وجود اين، به علّت اثرات سركوبگر استروژن و پروژسترون بر پستانها تا پس از تولد كودك، هرگز بيش از چند ميلي‌متر شير در روز ترشّح نمي‌گردد. (6)

به مايعي كه در طي 2، 3 هفته قبل و بعد از زايمان ترشّح مي‌شود، آغوز مي‌گويند. آغوز تقريباً به اندازه شير، پروتئين و لاكتوز دارد ولي تقريباً فاقد چربي است. حداكثر سرعت ترشّح آغوز حدود يك صدم سرعت بعدي توليد شير است. بلافاصله بعد از تولد كودك، از دست رفتن ناگهاني ترشّح استروژن و پروژسترون از جفت، به پرولاكتين ترشّح شده از غده هيپوفيز مادر اجازه مي‌دهد تا تأثير ذاتي لاكتوژن خود را بگذارد و پستانها طي 1 تا 7 روز بعد كم كم شروع به ترشّح زياد شير، به جاي آغوز مي‌كنند. اين ترشّح شير، به ترشّح اكثر هورمونهاي ديگر مادري نيز نياز دارد كه مهمترين آنها عبارتند از: هورمون رشد، كورتيزول، هورمون پاراتيروئيد و انسولين. اين هورمونها براي تأمين اسيدهاي آمينه، اسيدهاي چرب، گلوكز و كلسيم كه براي ساخت شير لازم هستند، ضروري مي‌باشند. (6)

سطح پايه ترشّح پرولاكتين پس از تولد كودك، طي چند هفته، كاهش مي‌يابد و به سطح زمان غير حاملگي مي‌رسد. اما هر بار كه مادر شير مي‌دهد، پيامهاي عصبي برخاسته از نوك پستان به هيپوتالاموس مي‌روند و باعث جهش 10 تا 20 برابري در ترشّح پرولاكتين مي‌شوند كه حدود 1 ساعت به طول مي‌انجامد. پرولاكتين با تأثير بر پستانها، باعث ترشّح شير از غدد پستاني به درون آلوئولها براي دوره‌هاي شيردهي بعدي مي‌شود. اگر جهش پرولاكتين اتفاق نيفتد يا بر اثر آسيب هيپوتالاموس يا هيپوفيز متوقف شود، يا اگر شيردهي ادامه نيابد، پستانها توان توليد شير را ظرف حدود يك هفته از دست مي‌دهند. اما در صورتي كه كودك به مكيدن ادامه دهد، توليد شير مي‌تواند تا چند سال تداوم يابد. گرچه ميزان توليد شير به طور طبيعي پس از 7 تا 9 ماه به حدّ قابل توجهي كم مي‌شود. (6)

هـ كنترل هيپوتالاموسي ترشّح پرولاكتين:

هيپوتالاموس نقش اساسي در كنترل ترشّح پرولاكتين بازي مي‌كند. اما اين كنترل از يك جهت با كنترل هيپوتالاموسی ديگر هورمونهاي هيپوفيز قدامي فرق دارد. هيپوتالاموس توليد ساير هورمونها را عمدتاً‌ تحريك مي‌كند در حالي كه ترشّح پرولاكتين را عمدتاً مهار مي‌سازد. در نتيجه، آسيب هيپوتالاموس يا توقف دستگاه پورت هيپوتالاموسي – هيپوفيزي، ترشّح پرولاكتين را افزايش و ترشّح ساير هورمونهاي هيپوفيز قدامي را كاهش مي‌دهد. بنابراين معتقدند كه ترشّح پرولاكتين از هيپوفيز قدامي تقريباً بكلّي تحت كنترل نوعي عامل مهاري است كه در هيپوتالاموس ساخته مي‌شود و از طريق دستگاه پورت هيپوتالاموسی – هيپوفيزي به غده هيپوفيز قدامي حمل مي‌گردد. اين عامل را هورمون بازدارندة پرولاكتين (PIH) مي‌گويند. اين هورمون به احتمال قريب به يقين كاتكولامين دوپامين است كه معلوم شده از هسته‌هاي قوسي هيپوتالاموس ترشّح مي‌شود و مي‌تواند ترشّح پرولاكتين را به اندازه 10 برابر كاهش دهد. (6)

و- سركوب چرخه‌هاي تخمداني در مادران شيرده به مدت چندين ماه پس از زايمان:

چرخه تخمداني و تخمك گذاري در بيشتر زنان شيرده تا چند هفته پس از توقف شيردهي كودك بر نمي‌گردد. ظاهراً علت اين امر همان پيامهاي عصبي است كه از پستانها به هيپوتالاموس مي‌روند و باعث ترشّح پرولاكتين در خلال مكيدن پستان مي‌شوند و خود اين پيامهاي عصبي يا اثر متعاقب آنها در افزايش پرولاكتين، ترشّح هورمون آزاد كننده گونادوتروپين (GnRH) از هيپوتالاموس را مهار مي‌كند و در نتيجه ساخت هورمونهاي گونادوتروپيك هيپوفيزي يعني LH وFsH سركوب مي‌گردد. البته در برخي از مادران، بويژه كساني كه تمام اوقات فرزند خود را شير نمي‌دهند، غده هيپوفيز پس از چند ماه شيردهي، شروع به ترشّح مجدد هورمونهاي گونادوتروپيك به حد كافي مي‌كند و حتي با وجود تداوم شيردهي، چرخه جنسي ماهانه را دوباره آغاز مي‌نمايد. (6)

ز- روند تخليه در ترشّح شير – عمل اكسي توسين:

شير پيوسته به درون آلوئولهاي پستان ترشّح مي‌شود ولي به آساني از آلوئولها به درون دستگاه مجرایي جريان نمي‌يابد و براي آنكه كودك بتواند به شير دست يابد، ابتدا بايد شير از آلوئولها به درون مجاري تخليه شود. اين روند را تخليه شير مي‌گويند. تخليه حاصل، رفلكس همزمان نروژنیک و هورموني است كه در آن هورمون اكسي توسين از هيپوفيز خلفي دخالت دارد. ابتدا كه كودك پستان را مي‌مكد، تقريباً هيچ شيري دريافت نمي‌كند، بلكه ايمپالسهاي حسي نخست بايد از طريق اعصاب سوماتيك از نوك پستان به نخاع و از آنجا به هيپوتالاموس بروند و باعث ترشّح اكسي توسين همزمان با ترشّح پرولاكتين شوند. اكسي توسين از طريق خون به پستانها مي‌رسد و در آنجا سبب انقباض سلولهاي ميواپي تليال پيرامون جدار خارجي آلوئولها مي‌شود. به اين ترتيب شير با فشار 10-20 ميلي‌متر جيوه از آلوئولها وارد مجاري مي‌شود. در آن صورت مكيدن كودك براي دريافت شیر مؤثر واقع مي‌شود. لذا شير ظرف 30 ثانيه تا 1 دقيقه پس از شروع مكيدن طفل، كم كم جريان مي‌يابد به اين روند تخليه شير[10] مي‌گويند. (6)

مكيدن يك پستان نه تنها باعث جريان يافتن شير در همان پستان مي‌شود، بلكه شير را در پستان مقابل هم جاري مي‌سازد. نكته بسيار جالب اين است كه حتي نوازش كودك توسط مادر يا شنيدن صداي گريه او نیز اغلب نوعي پیام هيجاني به هيپوتالاموس او مي‌فرستد كه باعث تخليه شير مي‌گردد. (6)

ح- مهار تخليه شير:

يكي از مشكلات خاص در شيردهي كودك از آنجا ناشي مي‌شود كه عوامل رواني متعدد يا تحريك عمومي سمپاتيك در سراسر بدن، مي‌توانند ترشّح اكسي توسين را مهار كنند و در نتيجه مانع از تخليه شير شوند. به همين دليل بسياري از مادران براي آنكه بتوانند در شيردهي كودكانشان موفق باشند، بايد دورة شيردهي را بدون اضطراب بگذرانند. (6)

ط- تركيب شير و تخليه متابوليك مادر بر اثر شيردهي:

غلظت لاكتوز شير انسان حدود %50 از غلظت لاكتوز شير گاو بيشتر است، اما از سوي ديگر غلظت پروتئين شير گاو معمولاً 2 برابر پروتئين شير انسان يا بيشتر است و بالاخره، خاكستر شير انسان كه حاوي كلسيم و ساير مواد معدني است، تنها به اندازه خاكستر شير گاو است. (6)

در اوج شيردهي ممكن است روزانه 5/1 ليتر شير ساخته شود. با اين ميزان شيردهي مقادير زيادي سوبستراي متابوليك از بدن مادر خارج مي‌گردد. مثلاً در اوج شيردهي، روزانه حدود 50 گرم چربي و حدود 100 گرم لاكتوز وارد شير مي‌گردد كه در واقع بدن مادر آنها را از دست مي‌دهد. همچنين ممكن است روزانه 2 تا 3 گرم فسفات كلسيم از دست برود، لذا اگر مادر روزانه مقادير زيادي شير ننوشد و ويتامين D كافي دريافت نكند، دفع كلسيم و فسفات از بدن او، اغلب از ميزان دريافت اين مواد بيشتر خواهد بود. غدد پاراتيروئيد براي تأمين كلسيم و فسفات مورد نياز به مقدار زياد بزرگ مي‌شوند و استخوانها به مقدار قابل توجّهی دكلسيفيه مي‌گردند. مشكل دكلسيفيكاسيون معمولاً در طول حاملگي چندان نيست، ولي در خلال شيردهي مي‌تواند شاخص باشد. (6)

1-4 تاريخچه كشف هورمون پرولاكتين و شرح اعمال آن در شيردهي از ديدگاه بيولوژي سلولي

الف- تاريخچه كشف پرولاكتين

هورمون پرولاكتين در ابتدا به عنوان محصولي كه از غدة هيپوفيز پيشين ترشّح مي‌شود، در سال 1933 ميلادي شناخته شد. از آن زمان تقريباً در همه گونه‌هاي مهره‌دار شناخته شده است. (74)

پرولاكتين انساني، حاوي 199 اسيد آمينه است كه به فرم‌هاي گلي كوزيله شده و غير گلي كوزيله وجود دارد. وزن مولكولي آن 23000 دالتون است. گرچه هورمون رشد انساني ولاكتوژن جفتي، فعاليت لاكتوژنيك قابل توجهي دارند، ولي آنها به ترتیب فقط %16 و %13 آمينواسيد مشابه با سكوانس پرولاكتين را دارند. (74)

در جايگاه پايه اي، 3 شكل پرولاكتين آزاد مي‌شوند: يك مونومر، دي مر و گونه‌هاي مولتي مريك كه Little PRL (پرولاكتين كوچك)، Big PRL (پرولاكتين بزرگ) و Big Big PRL ناميده مي‌شوند. دو گونه بزرگتر مي‌توانند به فرم مونومريك تقسيم شوند كه اين عمل از طريق كاهش باندهاي دي سولفيدي صورت مي‌گيرد. نسبتهاي هر كدام از اين گونه‌هاي پرولاكتين در مقابل فيزيولوژي، پاتولوژي و تحريك هورموني متفاوت است. (74)

مطالعات نشان داده است كه پرولاكتين كوچك (23000:MW) در تركيب بيش از 50 درصد همه توليدات پرولاكتين تركيبي وجود دارد و اين پرولاكتين است كه بيش از بقيه مسئول تحريك يا مهار غده هيپوفيز است. (74)

ب- مهار عمل پرولاكتين:

در مقابل ديگر هورمونهاي هيپوفيز پيشين كه توسط فاكتور آزاد كننده هيپوتالاميك كنترل مي‌شوند، ترشّح پرولاكتين اساساً تحت كنترل مهاري با واسطه دوپامين است. دوپامين كه توسط نورونهاي دوپامينرژيك ناحيه توبروانفونديبولار به داخل عروق پورتال هيپوفيزي ترشّح مي‌شود، فاكتور مهار كننده اصلي و اوليه است. درمان با اگونيستهاي دوپامين نيز، ترشّح پرولاكتين را مهار مي‌كند. آمينوبوتيريك اسيد (GABA) و ديگر نوروپپتيدها نيز به عنوان فاكتورهاي مهاركننده پرولاكتين مي‌توانند عمل كنند. (74)

ج- محركهاي پرولاكتين:

آنتاگونيستهاي دوپامين مانند متوكلوپراميد و دامپريدون و غيره، با مداخله با آزادسازي دوپامين از هيپوتالاموس به غدة هيپوفيز به طور عادي، آزادسازي پرولاكتين را افزايش داده و سطوح پرولاكتين سرم را بالا مي‌برند. (74)

د- اعمال پرولاكتين از ديدگاه بيولوژي سلولي

شير از طريق اعمال پرولاكتين روي بافت سينه كه باعث ايجاد پلي آمين‌ها، كازئين، لاكتوز و فسفوليپيدها مي‌شود، توليد مي‌گردد.

در انسان، پرولاكتين اعمال 1- افزايش فعاليت آرژيناز[11]، 2- تحريك فعاليت اورنيتين دكربوكسيلاز[12] و 3- افزايش سرعت انتقال پلي آمينها به غدد پستاني را بر عهده دارد. تمامي اين اعمال منجر به افزايش سنتز اسپرمين[13] و اسپرميدين[14] مي‌شود كه براي توليد شير مورد نياز هستند.

پلي آمينها، ساختار غشاء را پايدار مي‌كنند، فعاليتهاي نسخه برداري و ترجمه كردن را افزايش مي‌دهند و عمل آنزيم‌ها را تنظيم مي‌كنند. پرولاكتين، پيغامهاي ژنتيكي براي سنتز كازئين[15]، اسپرميدين، لاكتوز[16] و فسفوليپيدهايي را كه همگي براي شيردهي ضروري هستند، افزايش مي‌دهد. (74)

سطوح استراديول، در سرتاسر حاملگي بالا مي‌رود و در سطح هيپوتالاميك عمل مي‌كند تا ترشّح پرولاكتين را افزايش دهد. پروژسترون در سطح رسپتور پرولاكتين سلول آلوئولار، با عمل پرولاكتين تداخل مي‌كند و اين در حالي است كه استروژن و پروژسترون براي اينكه رسپتور پرولاكتين فعاليت كامل داشته باشد، مورد نياز هستند. (74)

پروژسترون توسط 3 عمل زير با اثر مثبت پرولاكتين روي رسپتورش مخالفت مي‌كند:

1- مهار تنظيم گيرنده پرولاكتين. 2- با كاهش اتّصال استروژن (كاهش فعاليت لاكتوژنيك). 3- رقابت براي اتصال به گيرنده گلوكوكورتيكوئيد. (74)

هـ ارزيابي پرولاكتين:

پرولاكتين به صورت يك مدل پالس مانند ترشّح مي‌شود كه از پالس با دامنه‌اي حدود 14 پالس در 24 ساعت در فاز فوليكولي تأخيري تا حدود 9 پالس در 24 ساعت در فاز لوتئال تأخيري ترشّح مي‌شود. (همچنين يك تغيير روز به روز وجود دارد كه البته با سطوح پايين است كه در صبح، بعد از بيداري فرد رخ مي‌دهد). (74)

تعيين پرولاكتين و TSH، ارزيابي پايه‌اي در زنان نابارور هستند. مردان نابارور كه داراي هيپوگناديسم هستند نيز بايد آزمايش شوند. سطوح پرولاكتين همچنين بايد در ارزيابي آمنوره[17]، گالاكتوره[18] و هر دو با هم (آمنوره و گالاكتوره)، پر مويي با آمنوره و خون ريزي در زمانهاي غير از زمان قاعدگي[19] و بلوغ تأخيري و زودرس اندازه‌گيري شود. (74)

و- نقش پرولاكتين در لاكتوژنز:

پرولاكتين، هورمون اصلي در لاكتوژنز است كه توسط تركيب با فعاليتهاي پيغامبر ثانويه كه شامل چرخه نوكلئوتيدها، پروستاگلاندين‌ها و بارهاي يوني كلسيم و محصولات پلي آمين و فاكتورهاي رشد است، تعديل مي‌شود. (74)

در بارداري، AMP) CAMP حلقوي) و GMP) CGMP حلقوي) به طور فزاينده‌اي افزايش مي‌يابد و ممكن است باعث تحريك مراحل ميتوژنيك و مورفوژنيك شود كه با حاملگي رخ مي‌دهد. (74)

زمان زايمان، سطوح CAMP با شيب تندي پايين مي‌آيد و سطوح CGMP به بالا رفتن ادامه مي‌دهد و همچنان در طي دوره شيردهي بالا مي‌ماند. (74)

محركهاي CAMP، اثرات پرولاكتين را خنثي مي‌كنند. در حالي كه CGMP، فعاليّت پرولاكتين را افزايش مي‌دهد. پرولاكتين نه از طريق CAMP و نه از طريق CGMP عمل نمي‌كند، اما فعاليتش ممكن است توسط CGMP تعديل شود. پرولاكتين مي‌تواند در متابوليزم فسفوليپيدها از طريق فعال سازي آنزيم‌هاي فسفوليپاز در غشاي سلول اختلال ايجاد كند. به دنبال اين عمل، پروتئين كيناز C ممكن است فعّال شده و توليد پروستاگلاندين را تعديل و يا توليد يونهاي كلسيم داخل سلولي را تعديل كند. همچنانكه در گذشته ذكر شد، پرولاكتين فعاليتهاي آنزيمي را افزايش داده و در نتيجه باعث سنتز پلي آمين افزايش يافته شده و در نتيجه باعث افزايش پيغام‌هاي ژنتيكي شده و در نهايت باعث سنتز محصولاتي مي‌شود كه براي شيردهي لازم هستند. (74)

فاكتورهاي رشد مانند فاكتور رشد مشابه انسولين و فاكتور رشد اپي درمال، مي‌تواند سبب ميتوژنز[20] در سلولهاي غده پستاني شده و ممكن است در اثرات پرولاكتين نقش داشته باشند. (74)

نقش هورمونهاي استروژن و پروژسترون نيز در توليد شير مهم است. زيرا رخداد هورموني براي شروع توليد شير، كاهش سريع استروژن و پروژسترون بعد از زايمان است. (24)

1-5 شير مادر، محتويات و فوايد آن

الف- آغوز[21] (كلستروم)

مايع اندك، زرد رنگ و شيري كه در چند روز قبل يا بعد از زايمان از غدد پستان ترشّح مي‌شود را آغوز گويند. اين مايع زرد و غليظ كه در مقادير كم، توسط غدد سينه مادر توليد مي‌شود، حاوي ميزان بالايي از پروتئين‌ها و ميزان كمي قند و چربي است. در نتيجه هضم آن براي نوزاد آسان است. همچنين كلستروم حاوي ويتامينهاي محلول در چربي (E,A) و كاروتنوئيدي است كه به كلستروم رنگ زرد مي‌دهد و نيز داراي مواد معدني مي‌باشد. اگر كلستروم آسپيره شود، سبب تحريك نمي‌گردد و به راحتي توسط سيستم تنفسي جذب مي‌شود. بنابراين بلافاصله بعد از تولد، شيردهي مي‌تواند صورت گيرد. (72 و 75)

كلستروم نقش اساسي و مهم در آماده سازي نوزاد با حمايت ايمونولوژيك بازي مي‌كند. زيرا غني از ايمونوگلوبولين‌هاست و نيز داراي آنتي بادي‌ها مي‌باشد كه ايميونيتي فعّال و غير فعّال در مقابل عوامل بيماريزاي ويروسي به نوزاد مي‌بخشد. كلستروم حاوي سطوح بسيار بالايي از IgA است. اين ايمونوگلوبولين، روده نوزاد را در مقابل ويروس‌ها و باكتريها حمايت مي‌كند. در نتيجه نوزاد در مقابل پوليوويروس و باكتريهاي مضر مثل E.Coli كه علت اصلي بيماري اسهال است، استافيلوكوكوس و حتي بعضي قارچها ايمن مي‌گردد. كلستروم همچنين حاوي گلبولهاي سفيد خوني است كه ميكروبها را هضم مي‌كنند و راه ديگر مبارزه با ميكروارگانيزم‌هاي عفوني است،‌ لذا آغوز را به عنوان اولين دوز واكسيناسيون به حساب مي‌آورند. كلستروم مسير گوارشي نابالغ نوزاد را تحريك نموده و باعث تكامل روده او مي‌گردد. همچنين حاوي فاكتور خاصي است كه رشد لاكتوباسيلوس بيفيدوس را كه يك باكتري بي‌هوازي است، حمايت مي‌كند. اين باكتري در مسير روده‌اي نوزاد شيرخوار فراوان است. (11 و 72)

كلستروم يك مليّن است كه به پاكسازي روده نوزاد از مدفوع ضخيم و تيره رنگ به نام مكونيوم، كمك مي‌كند. پاكسازي مكونيوم باعث كاهش وقوع و شدّت يافتن يرقان مي‌شود. (72)

با توجه به نابالغ بودن مسير گوارشي نوزاد، فقط مقادير كم كلستروم براي 7 تا 10 روز اول بعد از تولد ترشّح مي‌شود. كلستروم حاوي اكثر آنتي بادی ‌ها و مواد مغذّي كه در شير بالغ شده وجود دارد، است. اما بيش از 30 جزء در كلستروم يافت شده است كه فقط 13 مورد آنها در شير مادر يافت مي‌شود و بقيه منحصر به كلستروم است. دانشمندان به كشف اجزاي جديد در شير مادر ادامه مي‌دهند ولي هنوز نتوانسته اند همه اجزاء سازندة شير مادر را كشف كنند. (72 و 75)

ب- بررسي تفاوت آغوز و شير موقّتي

بعد از كلستروم، شير موقتي توليد مي‌گردد كه از حدود روز هفتم تا دهم بعد از تولد نوزاد تا 2 هفته بعد از تولد، ترشّح مي‌شود. در اين شير غلظت پروتئين و ايميونوگلوبولين كاهش مي‌يابد. از طرف ديگر چربي، لاكتوز و محتواي كالريك كل افزايش مي‌يابد. سطح ويتامينهاي محلول در چربي كاهش مي‌يابد، در حالي كه سطح ويتامينهاي محلول در آب افزايش مي‌يابد. با توليد شير موقتي، نوزاد شيرخوار، وزني را كه در طي هفته اول زندگي از دست داده است، بدست می آورد.

تقريباً 2 هفته بعد از توليد شير موقّتي، نوزاد شيرخوار شير بالغ و غني شده خواهد مكيد. (72)

ج- محتويات و فواید شير مادر

شير مادر نه تنها يك مايع زندگي و ديناميك است كه به سلولهاي بدن نوزاد حيات مي‌بخشد، بلكه حاوي آنزيمهاي عملكردي و ايمونوگلوبولين‌ها و تقريباً 200 ماده سازنده است كه تركيب آن لحظه به لحظه تغيير مي‌كند. (72)

شيردهي، محرّكي براي تعادل مجدد هورمونهاست. همچنين محرّكي براي توليد و جريان پرولاكتين است. شيردهي، پيوند دهندة مادر و نوزاد است و سبب رضايت كامل و احساس امنيت و آرامش نوزاد مي‌گردد. شير مادر يك ايميونيتي طبيعي به نوزاد مي‌بخشد. زيرا سلولهاي سفيد خون مادر از طريق شير او به نوزاد منتقل مي‌شود. (36)

شير مادر به طور طبيعي سرشار از اسيدهاي چرب اساسي و مهم[22] است. اين مواد پاسخگوي اكثر عملكردهاي فيزيولوژيكي مهم در بدن نوزاد، بويژه سلامتي سلولهاي مغزي او و رشد و تكامل آنهاست. EFAs، تكامل قوه درك و دانش در طي رشد نوزاد را سرعت مي‌بخشد. (36)

 

منابع:

1. دكتر زرگري – علي؛ گياهان داروئي – جلد اول؛ مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران؛ چاپ هفتم؛ 1376.

2. دكتر زرگري – علي؛ گياهان داروئي – جلد دوم؛ مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران؛ چاپ ششم؛ 1375.

3. دكتر زرگري – علي؛ گياهان داروئي – جلد سوم؛ مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران؛ چاپ ششم؛ 1375.

4. دكتر زرگري – علي؛ گياهان داروئي – جلد چهارم؛ مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران؛ چاپ ششم؛ 1376.

5. دكتر زرگري – علي؛ گياهان داروئي – جلد پنجم؛ مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران؛ چاپ پنجم؛ 1374.

6. دكتر رخشان – محمد؛ فيزيولوژي پزشكي گايتون؛ ترجمه دكتر نياوراني – احمد رضا - جلد دوم؛ مؤسسه فرهنگي انتشاراتي تيمورزاده؛ نشر طبيب؛ چاپ اول تابستان 1375.

7. دكتر خدمت – حسين، دكتر علمداري – شهرام؛ چكيده پزشكي، بيماريهاي داخلي (اصول طب داخلي هاريسون 1998- مباني طب سسيل 1997) – جلد نهم؛ مؤسسه فرهنگي انتشاراتي تيمورزاده؛ نشر طبيب؛ چاپ اول تابستان 1379.

8. جان كوئيرا – لوئيز كارلوس؛ بافت شناسي پايه؛ ترجمه دكتر شارقي قهرمان- مهران، دكتر رياضي اصفهاني – محمد؛ نشر كتب دانشگاهي تهران؛ چاپ سوم؛ تابستان 1369.

9. دين– ام. آر. اي؛ آناتومي و فيزيولوژي پايه – جلد دوم؛ ترجمه طهماسب‌پور –حميد رضا، زعيم كهن - مسيب؛ مركز نشر اشارت؛ چاپ هفتم؛ 1374.

10. گوري – كا-باتاچاريا؛ ريچارد- آ-جان سون؛ مفاهيم و روشهاي آماري؛ ترجمه دكتر ابن شهر آشوب – مرتضي؛ ميكائيلي- فتّاح، جلد دوم؛ نشر كتب دانشگاهي تهران؛ چاپ اول 1366.

11. دكتر سلطان زاده – محمد حسين؛ بيماريهاي تنفسي كودكان؛ مؤسسه نشر جهاد وابسته به جهاد دانشگاهي علوم پزشكي شهيد بهشتي؛ چاپ كامران؛ چاپ اول آذر ماه 1371.

12. دكتر كشاورز – سيد علي؛ اصول تغذيه رابينسون؛ ترجمه خلدي – ناهيد؛ نشر سالمي؛ چاپ اول بهار 1378.

13. دكتر سهرابي – مسعود رضا، دكتر بهرامي – منصور، وثوق – سيمين؛ مروري بر تغذيه باليني؛ 1373.

14. مهندس امين – غلامرضا؛ گياهان داروئي سنّتي ايران – جلد اول؛ نشر معاونت پژوهشي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی – چاپ فرهنگ؛ خرداد 1370.

15. دكتر محتسبي – محمد،‌ دكتر مجلل ثقفي - شهين؛ دانستني‌هاي پزشكي بانوان؛ چاپ آرين؛ چاپ اول 1382.

16. دكتر قاضي جهاني – بهرام، دكتر بشيريان – منوچهر، دكتر جهانگيري – بيژن؛ فارماكولوژي پزشکي گات – جلد دوم؛ نشر: تهران؛ مركز نشر اشارت؛ چاپ اول 1371.

17. دكتر حاجي آخوندي – عباس، دكتر بليغ - ناصر؛ راهنماي كاربردي گياهان داروئي؛ مركز انتشارات علمي دانشگاه آزاد اسلامي؛ چاپ اول پاييز 1381.

18. ولاگ – ژان و استودولا - ژيري؛ گياهان داروئي: روشهاي كشت، برداشت و شرح مصوّر رنگي 256 گياه؛ ترجمه زمان – ساعد؛ نشر ققنوس؛ چاپ اول 1370؛ چاپ سوم؛ 1376.

19. دكتر خدّام – رامين؛ راهنماي جيبي كاربرد داروهاي ژنريك ايران؛ نشر ديباج؛ چاپ دوم بهار 1380.

20. انجمن ترويج تغذيه با شير مادر؛ فصلنامه شير مادر؛ شماره 8؛ سال دوم؛ زمستان 1380.

21. تغذيه با شير مادر؛ يافته‌هايي براي سلامت آينده. انتشارات وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، معاونت بهداشتي، اداره كل بهداشت خانواده، اداره كودكان؛ يونيسف 1999.

22. سيماي جمعيّت و سلامت در ايران؛ انتشارات وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، معاونت سلامت، دفتر سلامت خانواده و جمعيّت؛ چاپ صنوبر؛ مهر 1379.

23. James, EF Reynolds., Parfitt, Kathleen.: “Martindale, the extra pharmacopoeia” Thirty – first edition volume 1. 1228-1230, 1273, 1996.

24. Lucinda G. Miller, Wallace J. Murray, PhD.: “Herbal Medicinals A clinician’s Guide” 292-293, 1998.

25. Thomas W. Hale, RPh PhD., Kenneth F.llett, BpharmphD.: “Drug The rapy and Breastfeeding From theory to clinical practice”. 1, 2, 4, 88 2002.

26. http:// www. Breast feeding.org/ index.html

27. Cast/eman, M.: “The Healing Herbs”. Emmaus, Pa: Rodale press1991.

28. Fleiss, P.: “Herbal remedies for the breastfeeding mother. Mothering” summer: 68-71, 1988.

29.Hoffmann,D.:“Therapeutic Herbalism: A Correspondence course in phytotherapy”. (self-published)

30. Jensen, R.: “Fenugreek-over looked but not forgotten”. UCLA lactation Alumni Association Newsletter. 1, 2 - 3, 1992.

31. Ody, P.: “The complete Medicinal Herbal”. New york: Dorling kindersley, 1993.

32. Rosengarten, F.: “The Book of Spices”. Wynnewood, Pa: Livingston publishing Co., 1969.

33. Simon, J, et. al.: “Herbs, An Indexed Bibliography 1971-1980. New-york: Archon Books, 1984.

34. Thomson, W.: “Herbs That Heal” New york: Charles Scribner’s sons, 1976.

35. Hermann, M.: “Herbs and Medicinal Flowers” New york: Galahad Books, 1973.

36. http:// www. Herbs and Breastfeeding. htm

37. http: // www. Konzababy. tripoel. com/baby-sling.htm

38. http: // www. Keepkids. Healty. com/newborn/new born. html

39. http: // www. Lactation services.com

40. http: // www. Breastfeeding momease.com/index.htm

41. http: // www. Breast feeding. htm

42. http: // www. Herbs for increasing milk supply.htm

43. Ryon, A.: “resurgence of breastfeeding in the united states”. Pediatrics., 99 (4): E12. Abstract. 1997.

44. Scariati, P, Grummer-strawn L, Feins.: “Alongitudinal analysis of infant morbidity and the extent of breastfeeding in the united states.” Pediatrics, 1997, 99 (6): E5. Abstract. 1997.

45. Wright A, Bauer M, NaylorA.: “Increasing breastfeeding rates to reduce infant illness at the community level”. Pediatrics., 101 (5): 837-44, 1998.

46. Whorwell P, Holdstock G, Whor well G.: “Bottle feeding; early gastroenter-it is, and inflammatory bowel disease”. Brit J Med, Feb: 382, 1979.

47. Mayer EJ, Hamman RF, GayEC.: “Reduced risk of IDDM among breast-fed children: The colorado IDDM Registry. Diabetes”., 37: 1625-32, 1988.

48. Koletzo S, Sherman P, Corey M.: “Role of infant feeding practices in development of Crohn’s disease in childhood”. Brit J Med., 298: 1617-8, 1989.

49. http: // www. Herbals and Breast feeding. Htm.

50.Nice, FJ.: “Breastfeeding and over-the-counter medications”, Pharmacy Times, 58: 114-24, 126-7, 1992.

51. Tyler, V.: “Herbs Of choice: The Therapeutic use of phytomedicinals”. Binghamton,NY: pharmaceutical products press,1994.

52. Blumenthal,M.,Gruewald,J.,Hall,T.,Riggins,C.,Rister,R.: “the complete German Commission E Monogra phs: Therapeutic Guide to Herbal Medicines”, Austin,Tx:American Botanical society,1998.

53. Kopec,k.: “Herbal medications and breastfeeding”. J,Hum lact., 15 (2):157-61,1999.

54.Shoup,J.,Garson,Ds.: “Anticoagulant use during lactation.”J,Hum Lact, 15(3): 255- 7,1999.

55. Menella,JA.,Beauchamp,GK.: “Maternal diet alters the sensory quantities of human milk and the nursling’s behavior”. Pediatrics.,3(2)

: 93-100,1991.

56. Menella,JA.,Beauchamp,Gk: “The effects of repeated exposure to gorlie-flavored milk on the nursling’s behavior”. Pedres.,34(6):805-8,1993.

57. Miller, LG.: “lterbal medicinals:selected Clinical Considerations focusing on known or potential drug-herb interactians”. Arch Intern Med.,158 (20):2200-11,1998.

58. Patton,sB.,Love,EJ.: “Drug-induced depression: incidence, avoidance and management”. Drug saf.,10(3):203-19,1994.

59. Howard,cr.,Lawrence, CA.: “Drugs and breastfeeding”. Clin Perinatal., 26 (2): 447-78, 1999.

60. “Review of Natural product, Facts and Comparisons”, 1996. Louis, st., Walter Kluwer company.

61. Chang, J.: “Medicinal herbs: drugs or dietary supplements? Biochemical Pharmacology”., 59:211-219, 2000.

62. http:// www. Physicians select. com

63. http:// www. Sativan (As paragus racemosus) Information. htm

64. http:// www. Parenting web. com / index. htm

65. Heil., “S.H., Hungund, B. L., Zheng, Z.H., Jen, K. L. And Subramanian, M. G.: “Ethanol and lactation: Effects of milk lipids and serum constituents Alcohol”., 18: 43-48, 1999.

66. Hunt, P. S., Kraebel, K. S., Rabine, H., Spear, L. P And spear, N. E.: “Enhanced ethanol intake in preweanling rats following exposure to ethanol in a nursing context”, Developmental Psychobiology. 26: 133-153, 1993.

67. Lawton, M. E.: “Alcohol in breast milk”, Australian Journal of obstetrics and Gynaecology., 25: 71-73, 1985.

68. Little, R. E.: “Maternal use of alcohol and breast-fed infants”, New England Journal of Medicine., 322: 339, 1990.

69. Little, R. E., Lambert, M. D., Worthington- Roberts, B.: “Drinking and smoking at 3 months post-partum by lactation history”, Pediatric and Perinatal Epidemiology., 4: 290-302, 1989.

70. Little, R. E., Anderson, K. W., Ervin, C. H., Worthington-Roberts, B., Clarren, S. K.: “Maternal alcohol use during breastfeeding and infant mental and motor development at one year”, New England Journal of Medicine., 321: 425-430, 1990.

71. Mendelson, W. B., Hill, S. Y.: “Effects of the acute administration of ethanol on the sleep of the rat”, A dose – response study, pharmacology, Biochemistry and Behavior., 8: 723-726, 1978.

72. http://www. Human parenting. com/Book/chap 2/Breast feeding–breastmilk. htm

73. http:// www. Storknet. com/index.html

74. http:// www. Medstat. Med. Utah. Edu/kw/human-report/Lectures/prolactin.htm

75. http:// www. Caroldenny. com/info.htm

76. http:// www. Breastfeed.com

77. http:// www. Shirleys-wellness-cafe. com/birth.htm

78. http://www. Breastfeeding basics.Org/cgi-bin/deliver.cgi/content/Drugs/ smoking. html.

79. http:// www. Breastfeeding basics. Org/cgi-bim/deliver.cgi/content/Drugs/herbs. html

80. http:// www. Keepkidshealthy.com/breastfeeding/guide/drugs-breastfeeding.html

81. http:// www. Motherisk.org/breastfeeding/index.html

82. http:// www. Breastfeeding basics. Org/cgi-bin/deliver.cgi/content/Drugs/prepass. html

83. http:// www. Drugs safety during breastfeeding.htm

84. http:// www. Breastfeeding.com/catalog/product.htm

85. http:// www. Google.Grewia+hirsuta+chemical+ingredient.

86. http:// www. Health.yahoo.com

87. http:// www. Pregnancy. com.au/raspberry-leaf.htm

88. Last up dated 1999, BFHI News apr-june 2001.

89. Bensky. D Gamble A.: “The pharmacology of chinese herbal medicine, materia medica”. Eastland press, seattle. 440-441, 26,1986.

90. H. K. Bakhru.: “Herbs that heal”. 2000.

91. http:// www.uk-muscle/co/uk.com

 

تعداد صفحات:108

متن کامل را می توانید دانلود نمائید چون فقط تکه هایی از متن در این صفحه درج شده (به طور نمونه) و ممکن است به دلیل انتقال به صفحه وب بعضی کلمات و جداول و اشکال پراکنده شده یا در صفحه قرار نگرفته باشد که در فایل دانلودی متن کامل و بدون پراکندگی با فرمت وردwordکه قابل ویرایش و کپی کردن می باشند موجود است.


مبلغ قابل پرداخت 4,300 تومان

توجه: پس از خرید فایل، لینک دانلود بصورت خودکار در اختیار شما قرار می گیرد و همچنین لینک دانلود به ایمیل شما ارسال می شود. درصورت وجود مشکل می توانید از بخش تماس با ما ی همین فروشگاه اطلاع رسانی نمایید.

Captcha
پشتیبانی خرید

برای مشاهده ضمانت خرید روی آن کلیک نمایید

کسب درآمد اینترنتی 300000 تومان در خانه در کمتر از 30

کسب درآمد اینترنتی 300000 تومان در خانه در کمتر از 30

این محصول آپدیت شد تاریخ 1397/01/27 بسم الله الرحمن الرحیم سلام در دنیای اینترنت خیلی از آدم ها هستند که دوست دارند کسب درآمد کنند و به خیلی چیزها و ایده ها فکر میکنند . همه ما دوست داریم در کمترین زمان بهترین درآمد را داشته باشیم مثلا یک فرد به طور میانگین اگر 12 ساعت کارکند و ...

کسب درامداز اینترنت ماهیانه 8میلیون تومان

کسب درامداز اینترنت ماهیانه 8میلیون تومان

پکیج کسب درآمداسان از اینترنت اپدیت جدید 15 اردیبهشت 1397 مناسب برای تمامی افرادباهرسن ودانشی این فرصت هرگز تکرار نمیشود عجله کنید تضمین100%بازگشت وجه درصورت عدم کسب این مبلغ هدیه ویژه پس از خرید این محصول: 1.نرم افزار کی به وای فای وصله نرم افزاری برای ...

افزایش قد با متد گرو تالر داینامیک

افزایش قد با متد گرو تالر داینامیک

بلند قامت بودن یک امتیاز بزرگ برای شماست! سلام بیتا بیات هستم کارشناس فیزیولوژی ورزشی،لازم دانستم قبل از این که شما با روش گرو تالر داینامیک آشنا شوید چند تا نکته رو صادقانه خدمتتان عرض کنم همانطور که تو اینستاگرام(khosh.andam@)نوشتم خیلی اتفاقی با این متد آشنا ...

دانلود کتاب آموزش خوشنویسی با قلم و خودکار همراه

دانلود کتاب آموزش خوشنویسی با قلم و خودکار همراه

محتوای این مجموعه کامل آموزش خوشنویسی: 1- آموزش خوشنویسی با خودکار 2-سرمشق های خوشنویسی 3- آموزش خط تحریری 4-آداب خوش نویسی فايده اول خوشنويسی: كه روحي و دروني است ٬رويت خط زيبا موجب بهجت روحي و حظ معنوي مي شود و البته بهره معنوي خوشنويس مضاعف و مبتدا است و آثار و بركاتي ...

نرم افزار برنامه ساز اندروید نسخه طلایی

نرم افزار برنامه ساز اندروید نسخه طلایی

نرم افزار برنامه ساز اندروید نسخه طلایی و بدون نیاز به ارتقا توجه :مشکل امضا با کلید دیباگ دراین نسخه کاملا رفع شده و برنامه ها به بازار ارسال می شوند اگر به این مشکل برخوردید ما 10برابر پولتان را پس میدهیم. این نرم افزار بر روی اندروید قابل نصب میباشد 100% مورد تایید ...

اد ممبر بینهایت ( افزایش ممبر(اعضای) کانال،ربات و

اد ممبر بینهایت ( افزایش ممبر(اعضای) کانال،ربات و

-اد ممبر بینهایت- {افزایش ممبر(اعضای) کانال،ربات و گروه تلگرام و...} Addmember نسخه ویژه(VIP) تمامی و کامل ترین نرم افزار های افزایش ممبر واقعی و فیک و آموزش های آن، که در اینترنت و بازار به قیمت های بالا به فروش می رسد را یک جا و مرتب و منظم به همراه راهنما در هر بخش، با قیمتی کم در ...

نسخه خطی اشعار و پیشگویی های شاه نعمت الله ولی

نسخه خطی اشعار و پیشگویی های شاه نعمت الله ولی

شاه نعمت‌الله ولی نسخه خطی اشعار و پیشگویی های شاه نعمت الله ولی پر فروشترین کتاب نسخه خطی با بیش از 2000000 فروش تا کنون به دليل استقبال بي نظيز شما كاربران گرامي نسخه خطي فوق فقط تا پايان اسفند ماه با 20% تخفيف به فروش مي رسد و بعد از آن به قیمت ...

تمامی نرم افزار های اددممبر واقعی و فیک

تمامی نرم افزار های اددممبر واقعی و فیک

تمامی و کامل ترین نرم افزار های افزایش ممبر واقعی وفیک را یک جادریافت کنیدهرکدام از این نرم افزار ها در اینترنت و کافه بازاربه قیمت خیلی بالایی بفروش میرسند. نکته: پورسانت بازاریابی این محصول 60% است نسخه ی 100%تست شده با توجه به فیلترینگ تلگرام 15 اردیبهشت ...

آموزش کامل تله کینزی در دو روز

آموزش کامل تله کینزی در دو روز

فقط در 2 روز...! با سلام. در این کتاب آموزش کامل تله کینزی را بصورت خیلی ساده و روان در اختیار شما قرار دادیم که هرکسی حتی در مبتدی ترین سطح میتواند تله کینزی را در کمترین زمان ممکن یاد بگیرد. آموزش هایی که داده شده همراه با تصویر میباشند و باعث یاد گیری بهتر شما عزیزان ...

دانلود کتاب آموزش ساخت انواع کابینت مدرن MDF

دانلود کتاب آموزش ساخت انواع کابینت مدرن MDF

نوع فایل:PDF زبان:فارسی حجم فایل:18KB در چند دهه اخیر با توجه به افزایش رشد آپارتمان سازی ، تعداد متقاضیان ساخت کابینت نیز افزایش پیدا کرد و با توجه به تغییر ماهیت کابینت ها از فلزی به MDF و تمایل به تغییر مکرر دکوراسیون آشپزخانه از سوی خانواده ها ، کابینت سازی نیز در میان مشاغل ...

دانلود کتاب الگوهای شمعی ژاپنی استیو نیسون

دانلود کتاب الگوهای شمعی ژاپنی استیو نیسون

راهنمای معاصر از شیوه سرمایه گذاری کهن شرق دور آیا مایلید سیستمی در تحلیل تکنیکال را که عصاره قرن‌ها کار مداوم است بیاموزید؟ سیستمی که انعطاف‌پذیری آن به حدی است که می‌توان آنرا با سایر ابزارهای تحلیل تکنیکال آمیخت؟ سیستمی قدرتمند که استفاده از آن، لذت وافری را به ...

چگونه هر کسی را عاشق خود کنیم ؟

چگونه هر کسی را عاشق خود کنیم ؟

چگونه هر کسی را عاشق خود کنیم ؟ خیلی از وقت ها دوست داشته اید شخص و یا همسر خود را عشق خود نمایید. عاشق شدن به تمام معنا، طوری که هیچ کسی را به اندازه شما دوست نداشته باشد شما را کامل قبول داشته باشد و یا می خواهید دل کسی را بدست بیاورید و در این راه همیشه با شکست مواجه شده ...

مجموعه -صفر تا صد راه اندازی کارگاه جوراب

نام محصول: مجموعه صفرتاصد راه اندازی کارگاه جوراب بافی تهیه کننده: دوران راهبی انتشار: وبسایت بچه‌های نساجی دانشگاه یزد فرمت محصول: کتاب الکترونیکی(PDF) + ویدئو MP4 قابل پخش در: موبایل، تبلت، کامپیوتر و ... مخاطب این بسته آموزشی: تمام افراد مبتدی که حداقل سرمایه ...

کسب درآمد در هر 3 دقیقه 5000 تومان

کسب درآمد در هر 3 دقیقه 5000 تومان

برای اینکه از همین امروز صاحب کسب و کار میلیونی شوید کافی است فقط چند دقیقه وقت بگذارید و توضیحات زیر را بخوانید. کسب درآمد میلیونی بدون نیاز به اینترنت شما توسط این پکیج می توانید در هر سه دقیقه ۵ هزار تومان درآمد کسب کنید. اگر شما فرد بیکاری هستید ؟ اگر ...

کسب درآمد 300هزار تومان در 60دقیقه

کسب درآمد 300هزار تومان در 60دقیقه

کسب درآمد 300/000تومان در 60 دقیقه فقط کافیست 5دقیقه متن زیر را بخوانید تا با ارزش میلیونی این پکیج آشناشوید. اولین پکیج 100% تضمینی اشتغازایی در ایران با این پکیج استثنایی که میلیونی ارزش دارد، شما میتوانید به صورت کاملا تضمینی از شر بیکاری خلاص شوید. و ما به شما قول میدهیم ...

تماس و پیامک ناشناس و رایگان با شماره

تماس و پیامک ناشناس و رایگان با شماره

برنامه تماس و ارسال پیام رایگان به دیگران با شماره ناشناس به صورت کاملا رایگان بدون نیاز به روت به وسیله این برنامه میتوانید با شماره دلخواه خود به دیگران زنگ بزنید. یعنی زمانی که شما با دیگران تماس می گیرید شماره دلخواهی که شما در برنامه وارد کرده اید برای شخصی که ...

بینهایت ممبر واقعی برای کانال تلگرام

بینهایت ممبر واقعی برای کانال تلگرام

۱۰۰% رایگان، افزایش بینهایت اعضای کانال تلگرام، ۱۰۰% واقعی افزایش ممبر تلگرام. ما در مجله اینترنتی نودوهشتیها روش های مختلفی رو واسه افزایش ممبر اعضای کانال تلگرام براتون به صورت خیلی ساده و مفید آموزش میدیم روش های مختلف افزایش ممبر کانال تلگرام هر روش یک سری خوبی ها و ...

آموزش صفر تا100تعمیر موتورسیکلت هوندا

آموزش صفر تا100تعمیر موتورسیکلت هوندا

امروز برای شما که دنبال موفقیت هستید آموزش جامع و کامل تعمیر موتور سیکلت هوندا را قرار داده ایم،که در ادامه می توانید دانلود کنید این مجموعه کتاب به همه دارندگان موتورسیکلت به منظور تعمیر، ایمنی و آشنایی با عملکرد بخش های مختلف این وسیله نقلیه توصیه می شود. محتوای این پکیج: ...

دانلود نمونه سوالات دوره ضمن خدمت راهبری هوشمند

دانلود نمونه سوالات دوره ضمن خدمت راهبری هوشمند

دوره آموزشی راهبری هوشمند سازی مدارس - مرحله مقدماتی (۹۲۰۰۲۵۶۶) نوع برگزاری : آزمون بصورت الکترونیکی می باشد که نمونه سوالات و جزوات این ازمون با دانلود این مجموعه ارزان و ارزشمند قطعا قبولی شما تضمین میگردد این مجموعه نمونه سئوالات و سئوالات دوره قبلی بی نظیر شامل حدود 700 ...

آموزش رایگان کسب درآمد از سایت الیمپ

آموزش رایگان کسب درآمد از سایت الیمپ

برای رفتن به سایت الیمپ کلیک کنید برای شناخت کار با اندیکاتور binary و کسب درآمد از سایت الیمپ ما ویدیو های اموزشی برای شما تهیه کردیم تا دوستان از صفر تا صد با این روش کار آشنا شوند مراحلی که شما یاد خواهید گرفت .. آموزش ثبت نام در سایت الیمپ و وب مانی - آموزش شارژ ...

خلاصه ی کتاب دانش خانواده و جمعیت(ویراست دوم) +

خلاصه ی کتاب دانش خانواده و جمعیت(ویراست دوم) +

خلاصه کتاب دانش خانواده و جمعیت براساس کتاب جمعی از نویسندگان از انتشارات معارف، به انضمام تست های تالیفی جامع و بانک نمونه سوالات دانشگاه پیام نور از این مبحث با پاسخنامه، مناسب برای تمامی دانشجویان دانشگاه پیام نور با کد رشته 1233043 . محتویات محصول : بروز رسانی فایل: افزوده ...

ردیاب شماره موبایل افراد رو نقشه بدن نیاز به Gps

ردیاب شماره موبایل افراد رو نقشه بدن نیاز به Gps

- ردیاب شماره موبایل افراد رو نقشه بدن نیاز به Gps ردیابی و کنترل از از راه دور ، با وارد کردن شماره موبایل نرم افزار ردیاب شماره موبایل کاملا ایرانی و فارسی بدون نیاز به فعال بودن GPS گوشی شما و طرف مقابل با استفاده از این نرم افزار ردیاب شماره موبایل فرزندان و افراد ...

جذابیت در 21 روز

جذابیت در 21 روز

آیا دوست دارید به فردی جذاب تر و دوست داشتنی تر تبدیل شوید؟ آیا دوست دارید به فردی اجتماعی تر تبدیل شوید، به راحتی با دیگران ارتباط برقرار کنید و دیگران سرگرم کنید تا از بودن در کنار شما احساس خوشایندی داشته باشند؟ یا دوست دارید کاریزمایی خارق العاده ...

دریافت فایل : جذابیت در 21 روز
دانلود بسته آموزشی تقویت هوش جنین

دانلود بسته آموزشی تقویت هوش جنین

تقویت هوش جنین!!!!!!!!!!!! امروز برای شما همراهان همیشکی نسیم بوک کتابی در رابطه با اجرای تکنیکهای موفق دنیا در مورد تضمین سلامت روان،تقویت هوش جنین و زیبایی چهره آماده کرده ایم که در ادامه میتوانید دانلود کنید.... مطابق با آخرین یافته های دانشمندان بزرگ دنیااز جمله پروفسور ...

دانلود کتاب کامل متون حقوقی به زبان انگلیسی A Level

دانلود کتاب کامل متون حقوقی به زبان انگلیسی A Level

دانلود کتاب A Level and AS Level Law دانلود متن انگلیسی کتاب حقوقی A Level and AS Level Law بطور کامل مارتین هانت فرمت فایل : pdf 303 صفحه ...

دانلود خلاصه کتاب هنر شفاف اندیشیدن اثر رولف

دانلود خلاصه کتاب هنر شفاف اندیشیدن اثر رولف

دانلود خلاصه کتاب هنر شفاف اندیشیدن اثر رولف دوبلی ترجمه عادل فردوسی پور به صورت pdf تعداد صفحات: ۱۰۸صفحه معرفی اجمالی محصول کتاب هنر شفاف انديشيدن اثر رولف دوبلي ترجمه عادل فردوسی پور «آیا تا به حال... زمان صرف چیزی کرده‌ای که در آینده احساس کنی ارزشش را ...

دانلود فیلم های آموزش رانندگی با ماشین

دانلود فیلم های آموزش رانندگی با ماشین

آموزش رانندگي به زبان فارسي آموزشي كاملا فارسي و صد در صد اورجينال آيا مي خواهيد تمام فوت و فن رانندگي را به طور كامل بدانيد؟ آيا مخواهيد تنها با يكبار امتحان رانندگي قبول شويد؟ آيا چندين بار تست رانندگي داده و قبول نشده ايد؟ بهترين روش آموزش رانندگي در منزل ...

آپلود بالا 2 دقیقه اینستاگرام برای اولین بار در

آپلود بالا 2 دقیقه اینستاگرام برای اولین بار در

بلاخره توسط تیم ما این مشکل حل شد آپلود فایل و ویدیو نامحدود فیلم ها- نرم افزارها-عکس های با حجم بالای خود را به راحتی آپلود کنید فیلم ها و سریال های خود را با سرعت بالا و بدون اخطار آپلود کنید. اختصاصی دیجی دانلود جدیدا که در اینستاگرام مشغول گشت و گذار باشید ، حتما با ...

کسب درآمد با اندیکاتور binary از سایت الیمپ

کسب درآمد با اندیکاتور binary از سایت الیمپ

برای رفتن به سایت الیمپ کلیک کنید برای شناخت کار با اندیکاتور binary و کسب درآمد از سایت الیمپ ما ویدیو های اموزشی برای شما تهیه کردیم تا دوستان از صفر تا صد با این روش کار آشنا شوند مراحلی که شما یاد خواهید گرفت .. آموزش ثبت نام در سایت الیمپ و وب مانی - آموزش شارژ ...

اندیکاتور R & S جهت کسب درآمد از سایت الیمپ

اندیکاتور R & S جهت کسب درآمد از سایت الیمپ

برای رفتن به سایت الیمپ کلیک کنید برای شناخت کار با اندیکاتور binary و کسب درآمد از سایت الیمپ ما ویدیو های اموزشی برای شما تهیه کردیم تا دوستان از صفر تا صد با این روش کار آشنا شوند مراحلی که شما یاد خواهید گرفت .. آموزش ثبت نام در سایت الیمپ و وب مانی - آموزش شارژ ...

مرجع دانلود کتب مختلف و همچنین پایان نامه و مقالات دانشگاهی

فید خبر خوان    نقشه سایت    تماس با ما